{"id":8435,"date":"2020-10-08T04:06:02","date_gmt":"2020-10-08T01:06:02","guid":{"rendered":"https:\/\/buradasin.com\/?p=8435"},"modified":"2025-01-20T12:02:46","modified_gmt":"2025-01-20T09:02:46","slug":"sinop-kapali-cezaevi-gezi-rehberi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/sinop-kapali-cezaevi-gezi-rehberi\/","title":{"rendered":"Sinop Kapal\u0131 Cezaevi Gezi Rehberi"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cAnadolu\u2019nun Alkatraz\u0131\u201d<\/strong>\u00a0tabiri ile de tan\u0131nan ve 1999 y\u0131l\u0131nda kapat\u0131larak m\u00fczeye \u00e7evrilen\u00a0<strong>Tarihi Sinop Kapal\u0131 Cezaevi,<\/strong>\u00a0\u015fiirlere, \u015fark\u0131lara konu olan, \u00fc\u00e7 yan\u0131 denizle \u00e7evrili tarihi Sinop kalesi duvarlar\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde yer al\u0131r.<\/p>\n<p>Sinop\u2019ta gezilecek yerlerin ba\u015f\u0131nda gelen Sinop Kalesi yakla\u015f\u0131k 4000 y\u0131l \u00f6nce b\u00f6lgenin hakimi Gaskal\u0131lar taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f,\u00a0Grek, Pontus, Roma, Bizans, Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131lar kendi d\u00f6nemlerinde Sinop Kalesini korumu\u015f ve g\u00fc\u00e7lendirmi\u015flerdir. Sinop Kalesinin cezaevi olarak kullan\u0131m\u0131na ait en eski belgeler ise 1568 y\u0131l\u0131na dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Evliya \u00c7elebi seyahatnamesinde Sinop Kalesi\u2019nden\u00a0\u015f\u00f6yle bahsetmi\u015ftir;\u00a0<em>\u201cB\u00fcy\u00fck ve korkun\u00e7 bir kaledir. 300 demir kap\u0131s\u0131, dev gibi gardiyanlar\u0131, kollar\u0131 demir parmakl\u0131klara ba\u011fl\u0131 ve her birinin b\u0131y\u0131\u011f\u0131ndan 10 adam as\u0131l\u0131r nice az\u0131l\u0131 mahkumlar\u0131 vard\u0131r. Bur\u00e7lar\u0131nda gardiyanlar ejderha gibi dola\u015f\u0131r. Tanr\u0131 korusun, oradan mahk\u00fbm ka\u00e7\u0131rtmak de\u011fil, ku\u015f bile u\u00e7urtmazlar.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Her ne kadar Evliya \u00c7elebi\u2019nin tarifi bug\u00fcn bize abart\u0131l\u0131 gelse de Tarihi Sinop Kapal\u0131 Cezaevi\u2019ni gezdi\u011finizde ne kadar \u00fcrpertici oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorsunuz.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7 kalenin resmi olarak zindana d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ise 1887 y\u0131l\u0131nda olmu\u015ftur. O d\u00f6nem Sinop Mutasarr\u0131f\u0131 Veysel Pa\u015fa yeni binalarla birlikte bir de hamam ekletmi\u015ftir. 1939 y\u0131l\u0131nda da \u00e7ocuk \u0131slahevi olarak kullan\u0131lmak \u00fczere bir bina daha yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1960 y\u0131l\u0131na kadar Tarihi Sinop Kapal\u0131 Cezaevi\u2019nde ar\u015fiv tutulmad\u0131\u011f\u0131ndan burada yatan \u00fcnl\u00fcler hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgiye ula\u015fmak \u00e7ok zor. Sinop Kapal\u0131 Cezaevi\u2019nde yatan \u00fcnl\u00fc yazar ve \u015fairler hakk\u0131nda en ger\u00e7ek\u00e7i bilgileri, yine onlar\u0131n cezaevinde iken veya sonra yazd\u0131klar\u0131 an\u0131lar\u0131ndan elde etmek m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015f.<\/p>\n<h4><span id=\"Tarihi_Sinop_Kapali_Cezaevi8217nde_Yatanlar_Kimler\">Tarihi Sinop Kapal\u0131 Cezaevi\u2019nde Yatanlar Kimler?<\/span><\/h4>\n<figure id=\"attachment_8437\" aria-describedby=\"caption-attachment-8437\" style=\"width: 1280px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-8437\" src=\"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Sinop-Kapali-Cezaevi-1.jpg\" alt=\"Sinop Kapal\u0131 Cezaevi\" width=\"1280\" height=\"720\" srcset=\"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Sinop-Kapali-Cezaevi-1.jpg 1280w, https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Sinop-Kapali-Cezaevi-1-300x169.jpg 300w, https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Sinop-Kapali-Cezaevi-1-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Sinop-Kapali-Cezaevi-1-768x432.jpg 768w, https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Sinop-Kapali-Cezaevi-1-360x203.jpg 360w, https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Sinop-Kapali-Cezaevi-1-545x307.jpg 545w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-8437\" class=\"wp-caption-text\">Sinop Kapal\u0131 Cezaevi<\/figcaption><\/figure>\n<p>Kimler gelip ge\u00e7memi\u015f ki bu nemli duvarlar\u0131n, kal\u0131n parmakl\u0131klar\u0131n aras\u0131ndan?<\/p>\n<p>Bunlardan, 20. Y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc az\u0131l\u0131 katilleri olan; Arnavut Halil Bey; 15 sene mahkumiyetle gelmi\u015f ancak i\u00e7inde 8 ki\u015fi \u00f6ld\u00fcr\u00fclerek 115 seneye mahkum olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u0130zmirli Nazif; 130 seneye mahkum olmu\u015ftur. Elbasanl\u0131 Ramazan; mahkumiyeti 200 seneyi ge\u00e7mi\u015ftir. Kurt Haydar; mahkumiyeti 150 seneyi ge\u00e7mi\u015f.<\/p>\n<p>Bu az\u0131l\u0131 katiller hakk\u0131nda zindan\u2019da \u015fu ifade de yer al\u0131yor:<em>\u00a0\u201c1914-18\u00a0harbi s\u0131ras\u0131nda bu az\u0131l\u0131 katillerden huduttan d\u00fc\u015fman topra\u011f\u0131na girilerek orada \u00e7ete harbi yap\u0131p d\u00fc\u015fman\u0131 i\u00e7eriden vuracak bir alay te\u015fkil edilir ve ac\u0131mas\u0131z bir subay olan Yakup Cemil emrinde Sinop\u2019tan ayr\u0131l\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n<h4><span id=\"Aldirma_Gonul_Aldirma8230\">Ald\u0131rma G\u00f6n\u00fcl, Ald\u0131rma\u2026<\/span><\/h4>\n<p>Bir\u00e7ok ki\u015fi, tarihi Sinop Kapal\u0131 Cezaevi\u2019ni\u00a0<em>Sabahattin Ali<\/em>\u00a0ve onun yazd\u0131\u011f\u0131\u00a0<em>\u201cAld\u0131rma G\u00f6n\u00fcl\u201d<\/em>\u00a0\u015fiiri ile tan\u0131r.\u00a0<em>Edip Akbayram<\/em>\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fi\u00a0<em>Ald\u0131rma G\u00f6n\u00fcl<\/em>\u00a0\u015fark\u0131s\u0131n\u0131n s\u00f6zlerini burada yazm\u0131\u015f Sabahattin Ali.<\/p>\n<p><em>\u201cBa\u015f\u0131n \u00f6ne e\u011filmesin, Ald\u0131rma g\u00f6n\u00fcl, ald\u0131rma.<\/em><br \/>\n<em>A\u011flad\u0131\u011f\u0131n duyulmas\u0131n, Ald\u0131rma g\u00f6n\u00fcl, ald\u0131rma.<\/em><br \/>\n<em>D\u0131\u015farda deli dalgalar, gelip duvarlar\u0131 yalar;<\/em><br \/>\n<em>Seni bu sesler oyalar, Ald\u0131rma g\u00f6n\u00fcl, ald\u0131rma<\/em><br \/>\n<em>G\u00f6rmesen bile denizi, Yukar\u0131ya \u00e7evir g\u00f6z\u00fc:<\/em><br \/>\n<em>Deniz gibidir g\u00f6ky\u00fcz\u00fc; Ald\u0131rma g\u00f6n\u00fcl, ald\u0131rma<\/em><br \/>\n<em>Dertlerin kalk\u0131nca \u015faha Bir sitem yolla Allah\u2019a<\/em><br \/>\n<em>G\u00f6recek g\u00fcnler var daha; Ald\u0131rma g\u00f6n\u00fcl, ald\u0131rma<\/em><br \/>\n<em>Kur\u015fun ata ata biter Yollar gide gide biter;<\/em><br \/>\n<em>Ceza yata yata biter; Ald\u0131rma g\u00f6n\u00fcl, ald\u0131rma.\u201d \u00a0<\/em><\/p>\n<p>Sabahattin Ali\u00a0<em>\u201cDuvar\u201d<\/em>\u00a0adl\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde Sinop Kapal\u0131 Cezaevi\u2019ni anlat\u0131yor:\u00a0<em>\u201c\u2026 Uzun zamanlar deniz kenar\u0131nda ve surlar i\u00e7indeki bir hapishanede kald\u0131m. Kal\u0131n duvarlara vuran sular\u0131n sesi ta\u015f oralarda \u00e7\u0131nlar ve uzak yolculuklara \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. T\u00fcylerinden sular damlayarak surlar\u0131n arkas\u0131nda y\u00fckseliveren deniz ku\u015flar\u0131 demir parmakl\u0131klara hayretle g\u00f6zlerini k\u0131rparak bakarlar ve hemen uzakla\u015f\u0131rlard\u0131.\u201d \u00a0<\/em><\/p>\n<p>Sabahattin Ali 1936 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 hikayesinde\u00a0bir mahkumun anlatt\u0131\u011f\u0131 \u201cyar\u0131 kalm\u0131\u015f bir firar hikayesi\u201d nde tutukluluk g\u00fcnlerini de \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:\u00a0<em>\u201c\u2026 Fakat benim kald\u0131\u011f\u0131m hapishanede her \u015fey, her ses h\u00fcrriyeti g\u00f6zlerin \u00f6n\u00fcne kadar getirmek, sonra birdenbire \u00e7ekip g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f gibiydi. Surlar\u0131n \u00fcst\u00fcnde b\u00fcy\u00fcyen ufak ufak a\u011fa\u00e7lar, yosunlu ta\u015flardan a\u015fa\u011f\u0131 sarkan sar\u0131 \u00e7i\u00e7ekler, bir bahar havas\u0131 i\u00e7inde eli kolu ba\u011fl\u0131 olman\u0131n b\u00fct\u00fcn ac\u0131lar\u0131n\u0131 i\u00e7ime d\u00f6kerdi. U\u00e7suz bucaks\u0131z g\u00f6kte bir ku\u011fu gibi a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r y\u00fczen bulutlar benden bir teselliyi: unutmay\u0131 al\u0131rlard\u0131\u2026\u201d \u00a0<\/em>Sabahattin Ali hikayeleri yazmakla bitmez Sinop Kapal\u0131 Cezaevi\u2019nde\u2026<\/p>\n<p>Sabahattin Ali\u2019nin yan\u0131s\u0131ra, Refik Halit Karay, Mustafa Suphi, Burhan Felek gibi \u00fcnl\u00fc yazar ve \u015fairler de bu nemli, \u0131slak duvarlar\u0131n ve ta\u015f kalenin mahkumlar\u0131 olmu\u015flar. Hatta Naz\u0131m Hikmet\u2019in de burada yatt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenmektedir.<\/p>\n<h4><span id=\"Tarihi_Sinop_Kapali_Cezaevi_Burada_Umut_Yok\">Tarihi Sinop Kapal\u0131 Cezaevi, Burada Umut Yok!<\/span><\/h4>\n<p><strong>Tarihi Sinop\u00a0Kapal\u0131 Cezaevi<\/strong>\u2018ni her ziyaret etti\u011fimde, avluda volta atan mahkumlar\u0131, duvarlara, avluda bulunan a\u011fac\u0131n g\u00f6lgesine yaz\u0131lan umutlar\u0131, kalenin bur\u00e7lar\u0131n\u0131, zindanlar\u0131, h\u00fccrelerdeki zincirler, halkalar\u0131, Ald\u0131rma G\u00f6n\u00fcl \u015fark\u0131s\u0131n\u0131n yazar\u0131 Sabahattin Ali\u2019nin hikayelerini, saz\u0131n\u0131, masum ya da su\u00e7lu kim olursa olsun bu insanlar\u0131n h\u00fczn\u00fc ve \u00e7aresizli\u011fini hissederim.\u00a0Cezaevi i\u015fkenceleri umutlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f Sinop Kapal\u0131 Cezaevi\u2019nde.<\/p>\n<p>Bir i\u011fne deli\u011fi kadar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n bile girmedi\u011fi zifiri karanl\u0131k disiplin h\u00fccreleri ve bu h\u00fccrelere konulan vukuatlar ya da kader mahkumlar\u0131\u2026cezaevi i\u015fkenceleri\u2026 adlar\u0131 ne olursa olsun, insan\u2026 Bu tek ki\u015filik h\u00fccrelerde, az\u0131c\u0131k ekmek ve su veriliyor, ne yatak ne yorgan. Duvara vuran denizin dalgas\u0131 ve i\u00e7lerini \u00e7\u00fcr\u00fcten nemde cabas\u0131.<\/p>\n<p>H\u00fccredeki mahkumlara ara s\u0131ra verilen belki bir dilim ekmek o da gardiyan\u0131n insaf\u0131 var ise. \u00d6ncelikle yemeklerini farelere veriyorlar, yoksa a\u00e7 farelere kendileri yem olurmu\u015f. Bu h\u00fccrelerin kal\u0131\u015f s\u00fcresinin en fazla 7-8 g\u00fcn oldu\u011fu s\u00f6ylenir burada g\u00f6rev yapan eski gardiyanlar taraf\u0131ndan, aksi halde ceset \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. Sa\u011f \u00e7\u0131kanlar da iflah olmazm\u0131\u015f zaten\u2026nemden, kederden\u2026<\/p>\n<h4><span id=\"Tarihi_Sinop_Kapali_Cezaevinden_Kacanlar_Kacis_Yok\">Tarihi Sinop Kapal\u0131 Cezaevinden Ka\u00e7anlar, Ka\u00e7\u0131\u015f Yok!<\/span><\/h4>\n<p>Ne hikayeler var ne dramlar Tarihi Sinop Kapal\u0131 Cezaevi\u2019nde. Bu h\u00fccrelerden ka\u00e7may\u0131 deneyip de sa\u011f kalan olmam\u0131\u015f tarih boyunca\u2026 Bir tanesi hari\u00e7\u2026 Burada g\u00f6rev yapan eski gardiyanlar\u0131n ve y\u00f6re insan\u0131n\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131 hikayelerden bir tanesi de idam mahkumu Tosyal\u0131 Emin Alada\u011f. Sinop Cezaevinden ka\u00e7anlar i\u00e7inde en \u00fcnl\u00fcs\u00fc.<\/p>\n<p>Tosyal\u0131 Emin Alada\u011f k\u0131l testereyi ayakkab\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7 k\u0131sm\u0131na koyarak cezaevine sokmu\u015f. Bulundu\u011fu h\u00fccrenin demirlerini bir senede kesmeyi ba\u015farm\u0131\u015f. Kesti\u011fi yerler anla\u015f\u0131lmas\u0131n diye geceleri kesiyor ve oralar\u0131 \u0131slatt\u0131\u011f\u0131 ekmek par\u00e7alar\u0131yla s\u0131v\u0131yormu\u015f. Yatak, yorgan, \u00e7ar\u015faflar\u0131n\u0131 y\u0131rt\u0131p ip yap\u0131p, bu ipi beline sar\u0131yor. Sabaha kar\u015f\u0131 pencereden \u00e7\u0131k\u0131yor, kendini denize b\u0131rak\u0131yor.. Ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck! \u00a0Emin Alada\u011f 3-4 g\u00fcn d\u0131\u015far\u0131da gizleniyor, 4. g\u00fcn Erfelek \u015eerefiye k\u00f6y\u00fcne bitkin halde gidip ekmek istiyor. Tesad\u00fcf m\u00fc diyelim, kader mi? \u0130znini ge\u00e7irmek \u00fczere k\u00f6y\u00fcne gelen bir polis memuru \u015f\u00fcphelenip tekrar yakalar, cezaevine koyuyor Emin Alada\u011f\u2019\u0131. 1974 aff\u0131ndan faydalan\u0131yor, 1978\u0092de tahliye oluyor\u2026 Sonradan gelip bak\u0131yor, yatt\u0131\u011f\u0131 yerlere, nemli duvarlara, kahpe h\u00fccrelere\u2026<\/p>\n<p>Sinop Cezaevinde \u00e7ekilen diziler hem Sinop\u2019u hem cezaevini me\u015fhur etmi\u015f. Pardon, Firar, \u0130dam, Parmakl\u0131klar Ard\u0131nda, Tatar Ramazan gibi film ve dizilere ev sahipli\u011fi yapan Sinop Kapal\u0131 Cezaevi\u2019nde \u00e7ekilen bu filmler sonras\u0131nda, tarihi mekan binlerce turistin ak\u0131n\u0131na u\u011fram\u0131\u015f ve Sinop gezilerinin say\u0131s\u0131 artm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Sinop Kalesi\u2019nin tarihi dokusu, do\u011fal yap\u0131s\u0131, Sinop Cezaevinde yatanlar\u0131n hikayeleri, konusu cezaevinde ge\u00e7en film ve diziler i\u00e7in aranan bir mekan haline gelmi\u015f.<\/p>\n<p>Sinop\u2019ta gezilecek yerlerin ba\u015f\u0131nda gelen Sinop Cezaevinin ne hikayeleri biter ne h\u00fczn\u00fc\u2026T\u00fcrkiye\u2019nin en mutlu \u015fehri se\u00e7ilen Sinop\u2019un, h\u00fcz\u00fcnl\u00fc tarihidir buras\u0131.\u00a0Karadeniz\u2019de gezilecek en \u00f6nemli yerlerden bir tanesidir bana g\u00f6re.<\/p>\n<p>Hani derler ya yolunuzun \u00fcst\u00fcndeyse mutlaka u\u011fray\u0131n diye. Sinop\u2019a giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f ayn\u0131 yerdendir. O y\u00fczden plan\u0131n\u0131z\u0131 rotan\u0131z\u0131 Sinop\u2019a \u00e7evirin ve bu tarihi h\u00fczn\u00fc mutlaka hissedin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cAnadolu\u2019nun Alkatraz\u0131\u201d\u00a0tabiri ile de tan\u0131nan ve 1999 y\u0131l\u0131nda kapat\u0131larak m\u00fczeye \u00e7evrilen\u00a0Tarihi Sinop Kapal\u0131 Cezaevi,\u00a0\u015fiirlere, \u015fark\u0131lara konu olan, \u00fc\u00e7 yan\u0131 denizle \u00e7evrili tarihi Sinop kalesi duvarlar\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde yer al\u0131r. Sinop\u2019ta gezilecek yerlerin ba\u015f\u0131nda gelen Sinop Kalesi yakla\u015f\u0131k 4000 y\u0131l \u00f6nce b\u00f6lgenin hakimi Gaskal\u0131lar taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f,\u00a0Grek, Pontus, Roma, Bizans, Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131lar kendi d\u00f6nemlerinde Sinop Kalesini korumu\u015f&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8436,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[706],"class_list":["post-8435","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sinop","tag-sinop"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8435"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12088,"href":"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8435\/revisions\/12088"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/buradasin.com.tr\/gezi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}