Doğum Korkusu (Tokofobi) Nedir? Tokofobi Tedavisi
Doğum korkusu ‘Tokofobi’ nedir?
Bebek sahibi olmak yeryüzündeki kadınların çoğunluğunda tatlı heyecanlar uyandıran ve hoşa giden bir düşüncedir. Fakat bazı kadınlar geçmişte yaşadıkları travmalar veya duydukları korkular yüzünden gebe kalmaktan çekinir ve bebek sahibi olmaktan korkarlar.
Tokofobi nedir?
Tokofobi, halk arasında doğum korkusu olarak adlandırılmaktadır.Kadınların doğum yapmaktan, doğum sırasında yaşayacakları acılardan, oluşabilecek sağlık problemlerinden aşırı derecede korkmalarını ifade eder.Doğum korkusu anlamına gelen tokofobi günümüzde daha da yaygınlaşan ve ciddi problemler yaratabilen psikolojik bir sorundur.Kadınlar, doğum sırasında, doğum sancılarından, gebelik sürecinden, bebek bakımının getirdiği sorumluluklardan, doğum esnasında ölmekten,doğum sonrası psikolojisinin bozulmasından,iyi bir anne olamamaktan; kısacası doğumla ilgili her şeyden korkarlar. Tokofobi evhamlı, dayanıksız, karamsar ve daha önceden kötü deneyimlere şahit olan kadınlarda daha sık olarak görülür.
Tokofobinin nedenleri nelerdir?
Korku, vücudumuzun kendini koruma mekanizmasıdır. İnsanoğlunda 3 temel duygusu vardır.Bunlar;öfke, sevgi ve korkudur. Bunlar olağan ve normaldir. Ancak seviyeleri çevreden ve kişinin özelliklerinden gelir. Doğum korkusu da daha özelleşmiş bir korku çeşididir. Oluşum nedeni, sosyal çevre, medya, reklamlar, filmler, çocukluk döneminden itibaren kadınlardan dinlenilen acı dolu doğum hikayeleri, filmlerde kullanılan çığlıklarla dolu doğum sahneleri özellikle daha önce doğum yapmamış kadınların kafasında olumsuz düşünce ve korkuların doğmasına neden olabilmektedir.
Hazır hissetmeden hamile kalan kadınlarda da bebeğe nasıl bakacaklarını bilemediklerinden doğum korkusu oluşabilmektedir.Kaygı düzeyi yüksek kişilerde bilinmeyenden doğan korku daha yoğun olduğundan özellikle ilk doğumlarda tokofobi görülme oranı çok yüksek olmaktadır.
Tokofobi birincil, ikincil ve üçüncül olmak üzere üç kategoriye ayrılır.
Birincil tokofobide sürecin başlangıcı çocukluk dönemine dayanabilir, kişilerde cinselliğe karşı bir önyargı veya soğukluk görülmez ancak hamile kalma fikrine dahi tahammül edemezler. Nedeni genellikle dinledikleri korkunç doğum hikayeleridir. Küçük yaşlarda annelerinin doğum sancılarına tanık olan çocuklarda da birincil tokofobi görülebilmektedir. Annelerini kaybetme korkusu yaşayan çocukların bilinçaltlarında doğum yapmanın kötü olduğu fikri yerleşebilir. Ailelerinde sakat çocuklar bulunan kadınlarda da çocukları için duydukları endişe sebebiyle tokofobi oluşabilmektedir. Bu tokofobi türünde kişiler hamile kalmaktan kaçınmak için her yolu denerler, hamile kaldıklarında ise kürtaj yoluyla hamileliği sonlandırmayı seçebilirler.Değişik yöntemler deneyerek bebeği düşürmeye çalışabilirler.Bazıları ise isteyerek hamile kaldıkları halde, doğum korkusu sebebiyle gebeliklerini kürtaj yoluyla sonlandırmayı tercih edebilirler. Çocuk sahibi olmakta kararlı olan tokofobikler ise doğum yöntemi olarak sezaryeni tercih ederek doğum anını yaşamaktan kaçınırlar. Doğum onlar için kanlı ve korkunç bir olaydır ve o anı yaşamaktan kesinlikle kaçınırlar.
İkincil tokofobilerde; korku bir travmanın ardından başlar, daha önce yaşanmış aşırı acılı doğum ya da kürtaj ya da zorlu geçen ve bebeği ölü ve ya sakat doğan kadınlarda görülür. Bebek hakkında duyulan endişe ilk doğumda korku yaşamayan kişilerde dahi korku doğmasına neden olabilir. Bebeklerini kucaklarına alana kadar sürekli nasıl bir bebekle karşılaşacaklarını düşünerek kötü senaryolarla korkularını daha da yükseltirler. Doğum dışında, yaşadıkları ciddi kazalar da ölüm korkusuna kapılmalarına ve doğum anını endişeyle beklemelerine neden olabilir. Hamilelik esnasında bir yakınlarını kaybetmeleri de yine travma yaratacağından tokofobiye yol açabilir.
Üçüncül tokofobilerde ise gebelik dönemi depresyonuna eşlik eden tokofobidir. Bu türde, kadınlar gebelik öncesinde herhangi bir korkuya sahip olmakları halde gebelik sürecinde büründükleri depresif duygu durumlarına bağlı olarak tokofobiye kapılabilirler.Bir diğer etken ise daha önce yaptığı doğumlarda yaşadığı ağrılar, sancılar ya da olumsuz durumlarla oluşan duygulardır. Hamilelik döneminde oluşan depresyonla beraber yaşanmaktadır. Bu kişiler doğum korkusu olmayan, başta hamile kalma korkusu olmayan ya da hamilelikten korkmayan kişilerde görülmektedir.
Tokofobi Tedavisi
Tokofobi psikolojik bir sağlık sorunudur.Terapi desteğinin yanında uzman kişiler tarafından korkusu olan kadın bilgilendirilmelidir. Çoğunlukla psikolog desteği ile bu problem kolayca atlatılabilir. Bu nedenle tokofobi sorunu olan kadınların bir psikoloğa başvurması gerekmektedir. Gebelik öncesi ve gebelik sürecinde anne adayları belli aralıklarla psikologlardan destek almalıdır.Tokofobi problemine sahip olan kadınlara verilecek doğru bilgiler olumsuz düşüncelerin silinmesini sağlamaktadır. Bu şekilde tokofobi korkusu olan kadın bilinçlenerek gebelik ve doğumla ilgili her konuyu doğru şekilde öğrenir ve endişe duyma durumunu geride bırakır.
Özellikle ilk kez anne olacaklarda bebeğe nasıl bakacaklarını bilemediklerinden duydukları endişe de tokofobiye neden olabileceğinden doğuma hazırlık kurslarına katılarak bu durumdan kurtulabilirler. Gebelik sürecinde yanlarında yakınlarının olması ve eşlerinin desteği sürecin daha kolaylıkla atlatılmasını sağlayacak, korkuları geride bırakmalarına yardımcı olacaktır.