\u015eava\u015f m\u0131? bar\u0131\u015f m\u0131? diye sordu\u011fumuzda \u00e7o\u011fumuz bar\u0131\u015f deriz. Ancak \u00f6yle durumlar oluyor ki sava\u015f ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz denilebiliyor. Peki bu durumlar nedir? bir toplum sava\u015flara nas\u0131l ikna edilir?<\/p>\n
1895’te ABD, \u0130spanya ile sava\u015fa girmek i\u00e7in i\u00e7erisinde 266 denizcisi bulunan kendi gemisini bat\u0131rd\u0131. Kamuoyuna geminin bir ispanyol may\u0131n\u0131 taraf\u0131ndan bat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131, halk h\u00fck\u00fcmete kay\u0131ts\u0131z destek verdi. Sava\u015f 4 ay s\u00fcrd\u00fc 400 ABD askeri \u00f6ld\u00fc. Yakla\u015f\u0131k 5 bin ki\u015fi k\u00f6t\u00fc ko\u015fullar nedeniyle hastal\u0131ktan \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n
Nahira ad\u0131nda bir gen\u00e7 k\u0131z; saddam\u0131n askerlerinin bebeklerin k\u00fcvezlerden \u00e7\u0131kar\u0131p \u00f6l\u00fcme terk etti\u011fini anlatt\u0131, bu sebepten dolay\u0131 ABD kamuoyu h\u00fck\u00fcmete kay\u0131ts\u0131z destek verdi ve ABD sava\u015fa girdi. Kuveyt ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri ald\u0131. Ancak itiraf eden Nahira yalan s\u00f6ylemi\u015fti. Nahira uzun s\u00fcredir, ABD’de ya\u015f\u0131yordu, Kuveyt b\u00fcy\u00fckel\u00e7isinin k\u0131z\u0131yd\u0131. Bir yalan ile ba\u015flayan sava\u015fta yakla\u015f\u0131k 150 bin ki\u015fi \u00f6ld\u00fc, 100 bine yak\u0131n ki\u015fi yaraland\u0131.<\/p>\n
D\u00f6nemin savunma bakan\u0131 Paul, Irak’\u0131n n\u00fckleer silahlara sahip oldu\u011funu s\u00f6yledi. Bu bilgi kamuoyunda kabul g\u00f6rd\u00fc ve Irak i\u015fgal edildi, lideri Saddam idam edildi. Paul y\u0131llar sonra pi\u015fman oldu\u011funu ve o d\u00f6nem kand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 itiraf etti. Bu yalan\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sava\u015fta 1 milyondan fazla insan \u00f6ld\u00fc. N\u00fckleer, kimyasal ya da biyolojik silah bulunamad\u0131.<\/p>\n
1. k\u00f6rfez sava\u015f\u0131nda Saddam’\u0131n k\u00f6rfezi temizlenemeyecek d\u00fczeyde kirletti\u011fini g\u00f6sterdi. Kan\u0131t olarak petrole bulanm\u0131\u015f ku\u015flar\u0131 g\u00f6sterdiler. Ancak g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerdeki ku\u015flar\u0131n asl\u0131nda y\u0131llar \u00f6nce kaza yapan bir tankerden denize yay\u0131lan petroller ile kirlendi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n
Sava\u015f\u0131n olmas\u0131 i\u00e7in, sava\u015f\u0131n fikirsel temeli olmas\u0131 laz\u0131m ki buna sava\u015f ideoloji deniliyor. Sava\u015f u\u011frunda riske girilebilecek gerek\u00e7e laz\u0131m. Bu gerek\u00e7e olmadan insanlar\u0131n sava\u015fmaya ikna edilemez. Liderler sava\u015fa inand\u0131ktan sonra halk\u0131 buna nas\u0131l inand\u0131r\u0131r\u0131z diye y\u00f6neticilerin psikolojik sava\u015f birimlerinde bununla ilgili bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131l\u0131r, sava\u015f\u0131n hakl\u0131 gerek\u00e7esi ortaya \u00e7\u0131kar ve medya ile kamuoyuna sunulur.<\/p>\n
Genellikle stratejik hedef belirleniyor ve o hedefe g\u00f6re hareket ediliyor. B\u00fcy\u00fck sava\u015f olacak k\u00fc\u00e7\u00fck sava\u015fa raz\u0131 olal\u0131m tarz\u0131nda \u00f6nleyici bir sava\u015fa girilebiliyor. \u00d6nleyici sava\u015f ise kontroll\u00fc \u015fekilde ba\u015flat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Toplumun inand\u0131r\u0131lmas\u0131, toplumun gelin bizi kurtar\u0131n demesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.”fil olgusu” vard\u0131r. Fil avc\u0131lar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6ntem vard\u0131r. B\u00fcy\u00fck bir kuyu kazarlar, fil i\u00e7eri d\u00fc\u015fer ve siyah elbise ile gelip ac\u0131 \u00e7ektirirler, daha sonra beyaz elbiseliler gelir ve fili kurtar\u0131l\u0131r. Daha sonra fil beyaz elbiseli olan herkese itaat eder. Fili b\u00f6yle terbiye ederler. Toplumu \u00f6nce korkutup, sonra kurtar\u0131p onlara tabi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar. Fil avc\u0131lar\u0131 olgusu psikolojik sava\u015fta kullan\u0131lan bir y\u00f6ntemdir.<\/p>\n
Bir \u00fclkede \u00e7o\u011fulculuk, muhalefet yok ise toplum kolay ikna edilebiliyor. \u00c7o\u011fulcu\u011fun oldu\u011fu bir \u00fclkede alternatif medyada oldu\u011fu i\u00e7in fikirler olgunla\u015farak ortaya \u00e7\u0131kar ve ger\u00e7e\u011fe daha yak\u0131nd\u0131r, daha az hata yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Modern d\u00fcnyada kamuoyunun sava\u015fa ikna edilebilmesi i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetlerin muhakak baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131, kamuoyunu y\u00f6nlendirdi\u011fi ve \u00f6n\u00fcne bir d\u00fc\u015fman resmi koydu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n
Kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131na y\u00f6nelik sanki bir sald\u0131r\u0131y\u0131 d\u00fczenliyormu\u015f\u00e7as\u0131na bir eylem yapmas\u0131na izin verebilir veya \u00f6yle bir eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirip kar\u015f\u0131 taraf\u0131n \u00fczerine atabilir. Buna benzer bir olay 1956 tarihli ingiliz istihbarat servisi raporundan biliyoruz. Suriye’ye kar\u015f\u0131 ABD, \u0130ngiliz istihbarat operasyonlar\u0131n\u0131n planlar\u0131 yay\u0131nland\u0131, orada bizim ajanlar vas\u0131tas\u0131 ile Suriye’nin topraklar\u0131ndan kom\u015fu \u00fclkelere sald\u0131r\u0131lar d\u00fczenlenmeli ve daha sonra d\u00fcnya kamuoyunun \u00fczerinden Suriye’deki rejim te\u015fhir edilmelidir deniliyor.<\/p>\n
Toplumun her ferdi i\u00e7in olaylar\u0131 de\u011ferlendirmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Toplumun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ekranda g\u00f6sterilene inan\u0131yor ve siz ondan \u015f\u00fcphe duyarsan\u0131z sizi toplumda k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyorlar ve deli g\u00f6z\u00fc ile bak\u0131yorlar. Kaddafi’nin devrildi\u011fi g\u00fcnlerde Berlisconi’nin yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klama vard\u0131r; Ben gittim Libya’da g\u00f6rd\u00fcm, Kaddafi’yi halk seviyordu ama bir yerlerde Kaddafi’nin gitmesi karar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Benim yapabilece\u011fim bir \u015fey yoktu demi\u015fti. Bu m\u00fcthi\u015f bir itiraf. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn T\u00fcrk medyas\u0131nda Berlisconi’nin sar\u0131\u015f\u0131na bakt\u0131 haberi man\u015fet olarak \u00e7\u0131karken bu kadar b\u00fcy\u00fck bir haberin yabanc\u0131 bas\u0131nda iki \u00fc\u00e7 internet sitesinde kalmas\u0131 asl\u0131nda sava\u015flar\u0131n nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ger\u00e7ek olmayan bilgilerin nas\u0131l man\u015fetlere \u00e7\u0131karken, ger\u00e7ek olmayan bilgilerin nas\u0131l man\u015fetlerden uzak tutuldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n