Nevevi, hicri 631 y\u0131l\u0131nda \u015eam \u015fehrinin k\u00f6ylerinden olan Nev\u00e2\u2019da d\u00fcnyaya gelmi\u015f ve orada yeti\u015fip b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Kur\u2019an okumay\u0131 ve di\u011fer ilimleri \u00e7e\u015fitli hocalar\u0131ndan \u00f6\u011frenen Ne\u00advevi pek \u00e7ok ilimde maharetli derecelere ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. F\u0131k\u0131h, hadis, l\u00fcgat (dil), biyografi bunlardand\u0131r.<\/p>\n
Nevevi \u00e7abuk ezberleyen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir haf\u0131zaya sahip idi. Az uyur, \u00c7\u0131lg\u0131nl\u0131k derecesinde dersine d\u00fc\u015fk\u00fcn idi. Bir g\u00fcn bir gecelik s\u00fcrede farkl\u0131 dallardaki hocalar\u0131ndan 12 ders okurdu.<\/p>\n
Nevevi (zor da olsa) az masrafl\u0131 sade bir hayat ya\u015far, pamuklu giysiler giyer, gri renkli sar\u0131k kullan\u0131rd\u0131. G\u00fcnde bir defa yemek yer, bir defa s\u0131v\u0131 bir \u015fey i\u00e7erdi. Yeme\u011fini yats\u0131dan sonra yer, i\u00e7ece\u011fini ise sa\u00adhur vakti i\u00e7erdi.<\/p>\n
Hi\u00e7 evlenmeyen Nevevi eser yazmak ve ibadet etmek i\u00e7in gece\u00adnin \u00e7o\u011funu uykusuz ge\u00e7irirdi. \u0130yili\u011fi emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe engel olmakta, sab\u0131r ve z\u00fchd i\u00e7inde ya\u015famakta \u00e7ok gayretli idi. Uyar\u0131lmas\u0131 gereken konularda (devlet) b\u00fcy\u00fckler(in)den ve sultanlardan hi\u00e7 \u00e7ekinmezdi.<\/p>\n
S\u00fcbki onun hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle der:<\/strong><\/p>\n Nevevi iffetli, efendi ve d\u00fcnyaya \u00f6nem vermeyen bir kimse idi. Dini mamur olup m\u00fckemmel olduktan sonra d\u00fcnyas\u0131 y\u0131k\u0131lsa ald\u0131\u00adr\u0131\u015f etmezdi.<\/p>\n Z\u00fchd ve kanaat sahibi idi. Daha \u00f6nceleri ya\u015fayan ehl-i s\u00fcnnet ve\u2019l-cemaattan olanlar\u0131n izinden gider, her \u00e7e\u015fit hayr\u0131 sab\u0131rla yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Bir saat(lik vakt)ini bile Allah\u2019a itaatin d\u0131\u015f\u0131nda bir hal ile ge\u00e7irmemi \u015ftir.<\/p>\n \u0130lim adamlar\u0131 ile bir konuyu ara\u015ft\u0131r\u0131p tart\u0131\u015f\u0131rken kendine has bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve vakar\u0131 var idi. Herkese a\u00e7\u0131k umumi hamama gitmemi\u015f, (haram) \u015f\u00fcphesinden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in yemek ihtiyac\u0131n\u0131 babas\u0131n\u0131n evinden kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n \u015eam\u2019da E\u015frefiye medresesinde 665 y\u0131l\u0131nda hadis dersi okutmaya ba\u015flam\u0131\u015f, \u00fccret almay\u0131 kabul etmemi\u015ftir. \u0130ki defa hacca gitmi\u015ftir.<\/p>\n K\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden beri \u00fczerinde iyi ve asil bir insan oldu\u011funu g\u00f6s\u00adteren belirtiler vard\u0131. Bir keresinde Ramazan\u0131n 27. gecesi on ya\u015flar\u0131n\u00adda iken babas\u0131n\u0131n yan\u0131nda uyuyordu. Gece yans\u0131 uyan\u0131p; \u201cBaba! Evi dolduran bu \u0131\u015f\u0131k nedir?\u201d demi\u015fti. Babas\u0131 bu olay \u00fczerine uyanm\u0131\u015f, fa\u00adkat bir \u015fey g\u00f6rememi\u015fti. Bunun \u00fczerine: \u201cAnlad\u0131m ki o gece kadir gecesidir\u201d demi\u015fti.<\/p>\n \u015eeyh Yasin Zerke\u015f Nevevi hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n Ben Nevevi\u2019yi k\u00f6y\u00fc Nev\u00e2\u2019da on ya\u015f\u0131nda iken g\u00f6rd\u00fcm. \u00c7ocuklar onunla oynamak i\u00e7in kendisini zorluyor, o ise a\u011flayarak onlardan ka\u00e7\u0131yor, bir yandan da Kur\u2019an okuyordu. \u0130\u00e7imde ona kar\u015f\u0131 bir sev\u00adgi peyda oldu.<\/p>\n Babas\u0131 onu (al\u0131\u015f veri\u015fle ilgilenmesi i\u00e7in) d\u00fckkana b\u0131rak\u0131yordu. D\u00fckkandaki al\u0131\u015f veri\u015f me\u015fguliyeti onu Kur\u2019an okumaktan al\u0131koy\u00admuyordu.<\/p>\n Onu Kur\u2019an okumak \u00fczere hocas\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcmde: \u201cBu \u00e7ocu\u011fun zaman\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e2lim ve zahidi olaca\u011f\u0131m \u00fcmit ediyorum<\/strong>\u201d di\u00adyerek dikkat edilmesi tavsiyesinde bulundum. Bana: \u201cM\u00fcneccim misin? Nereden biliyorsun?<\/strong>\u201d dediler. Ben de onlara: \u201cHay\u0131r, yal\u00adn\u0131z beni Allah konu\u015fturdu<\/strong>\u201d dedim.<\/p>\n \u015eeyh Zerke\u015f bunlar\u0131 babas\u0131na anlatt\u0131. Babas\u0131 Nevevi ile ergenlik d\u00f6nemine geldi\u011fi s\u0131ralarda Kur\u2019an\u2019\u0131 bitirinceye kadar titizlikle ilgilen\u00addi. Nevevi pek \u00e7ok kitap yazd\u0131. A\u015fa\u011f\u0131daki eserler onun me\u015fhur kitaplar\u0131ndand\u0131r:<\/p>\n Nevevi \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonlar\u0131nda memleketine, Nev\u00e2\u2019ya d\u00f6nd\u00fc. Ku\u00add\u00fcs\u2019\u00fc ve Halil \u015fehirlerini ziyaret ettikten sonra gene Nev\u00e2\u2019ya geldi.<\/p>\n Orada ailesinin yan\u0131nda hastaland\u0131. Hicri 676 y\u0131l\u0131nda Receb ay\u0131ndan alt\u0131 g\u00fcn kald\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada vefat etti ve memleketi Nev\u00e2\u2019da defnedildi.<\/p>\n \n