{"id":28597,"date":"2025-02-11T03:07:06","date_gmt":"2025-02-11T00:07:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.e-kutuphane.com.tr\/?p=28597"},"modified":"2025-03-20T04:44:13","modified_gmt":"2025-03-20T01:44:13","slug":"fransiz-ihtilali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/buradasin.com.tr\/kutuphane\/fransiz-ihtilali\/","title":{"rendered":"Frans\u0131z \u0130htilali"},"content":{"rendered":"

Frans\u0131z \u0130htilali Nedir?<\/strong><\/h3>\n

Frans\u0131z \u0130htilali<\/strong> Avrupa ve Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 tarihinde bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r. ihtilalle beraber, Fransa\u2019daki mutlak monar\u015fi devrilip, yerine cumhuriyet kurulmu\u015f, Roma Katolik Kilisesi ciddi reformlara gitmeye zorlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130htilalden \u00f6nce \u00d6nce Fransa’n\u0131n Genel Durumu<\/h3>\n

Yeni\u00e7a\u011f\u0131n sonlar\u0131nda Avrupa’n\u0131n en b\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc devletlerinden biri olan Fransa, di\u011fer Avrupa \u00fclkelerinin \u00e7o\u011funlu\u011funda oldu\u011fu gibi, mutlakiyetle y\u00f6netilmekteydi.Frans\u0131z halk\u0131 kral\u0131n kisili\u011finde birlesiyordu.Kral, \u00fclkenin siyasi, sosyal, ekonomik, hukuk alanlar\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7lerini elinde toplam\u0131st\u0131. Bu nedenle, \u00fclkenin y\u00f6netimi ve gelece\u011fi \u00fczerinde mutlak s\u00f6z sahibiydi. Bu durum \u00f6zellikle XIV. Louis (1643-1715) d\u00f6neminde en \u00fcst d\u00fczeye ulasm\u0131st\u0131.<\/p>\n

Krallar, bu h\u00fck\u00fcmdar\u0131n Paris’in d\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck masraflarla yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Versailles Saray\u0131’nda, ihtisam i\u00e7erisinde yasarlard\u0131. \u00c7evrelerinde 8 Siyasi Tarih y\u00fcksek aristokratlar bulunurdu. Saray\u0131 \u0110svi\u00e7reli ve Frans\u0131z muhaf\u0131z alaylar\u0131 korurdu. Bu hali ile Versailles, basl\u0131bas\u0131na bir sehir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeydi. 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda Fransa, ulusal bir devlet olmakla beraber, Orta\u00e7a\u011f’dan kalma feodalite y\u00f6netiminin izlerini de tas\u0131maktayd\u0131. Bu da devlet yap\u0131s\u0131na etki ediyordu. Bilindi\u011fi gibi, Orta\u00e7a\u011flarda derebeyler \u00e2deta birer k\u00fc\u00e7\u00fck ba\u011f\u0131ms\u0131z h\u00fck\u00fcmdard\u0131.<\/p>\n

Ancak, bunlardan birisi zamanla g\u00fc\u00e7lenerek di\u011ferlerini egemenli\u011fi alt\u0131na alm\u0131s, b\u00f6ylece g\u00fc\u00e7l\u00fc krall\u0131klar kurulmustu. Bu asamada, derebeyler siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 kaybetmisler, fakat kurulan devlet i\u00e7erisinde ekonomik, sosyal ve siyasi hak ve yetkilerinin bir\u00e7o\u011funu korumuslard\u0131. Bu halleri ile de \u00fclkenin en etkili s\u0131n\u0131f\u0131 haline gelmislerdi. Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan durum, di\u011fer Avrupa \u00fclkelerinde oldu\u011fu gibi, Fransa i\u00e7in de ge\u00e7erliydi. Yine feodalite d\u00f6neminden kalma, iller aras\u0131nda g\u00fcmr\u00fck duvarlar\u0131 vard\u0131. Bu nedenle de, Fransa’n\u0131n bir yan\u0131ndan di\u011fer yan\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fclen esyadan g\u00fcmr\u00fck vergisi al\u0131nmakta devam ediliyordu. Bu da, ister istemez \u00fclkenin illeri aras\u0131ndaki iliskileri k\u0131s\u0131tl\u0131yor ve b\u00f6lgecili\u011fin devam etmesine neden oluyordu. Bu nedenle \u00fclkede ulusal birlik ve b\u00fct\u00fcn Fransa’y\u0131 kapsayan bir yurtseverlik duygusu yoktu. Frans\u0131zlan bir arada tutan g\u00fc\u00e7 ise, yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi, krall\u0131k kurumuydu. Fransa, baz\u0131 yerel y\u00f6netimlerin bulunmas\u0131na ra\u011fmen, koyu bir merkeziyet\u00e7ilik \u00f6rg\u00fct\u00fcne sahipti. Merkezi de Paris’teki Versailles Saray\u0131 idi. Devletin bug\u00fcnk\u00fc anlamda bir b\u00fct\u00e7esi yoktu. B\u00fct\u00e7e geliri olarak, do\u011frudan ve dolayl\u0131 olmak \u00fczere iki \u00e7esit vergi al\u0131n\u0131yordu. Vergiler iltizam usul\u00fc ile toplan\u0131yordu. Bu da \u00e7esitli bask\u0131 ve sik\u00e2yetlere yol a\u00e7\u0131yordu. Fransa’da adalet sistemi ise s\u00f6yleydi: Paris’te bir y\u00fcksek mahkeme ile \u00e7esitli sehirlerde on iki mahkeme vard\u0131. Ayr\u0131ca bir\u00e7ok yerde de y\u00f6resel mahkemeler bulunuyordu. Yarg\u0131\u00e7l\u0131k ya babadan o\u011fula ge\u00e7iyor veya sat\u0131n al\u0131n\u0131yordu. Kilise \u00f6rg\u00fct\u00fc ise, h\u00fck\u00fcmet i\u00e7inde ayr\u0131 bir h\u00fck\u00fcmetti. Toplumun ve devletin \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkiye sahipti.<\/p>\n

Toplum ise, Orta\u00e7a\u011flardan gelen sosyal esitsizli\u011fe dayanan bir yap\u0131ya sahip olmakta devam ediyordu. Ancak, Fransa’da d\u00fcs\u00fcnce alan\u0131nda b\u00fcy\u00fck gelismeler meydana gelmisti. Bu da toplumu etkilemekteydi. Genel i\u00e7 durumu bu sekilde olan Fransa’n\u0131n d\u0131s siyasi iliskileri ise \u00f6zetle s\u00f6yleydi: Fransa, 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n baslar\u0131ndan itibaren, Avrupa’n\u0131n en b\u00fcy\u00fck devleti olmak i\u00e7in \u00e7esitli girisimlerde bulunmustu. Bu arada yap\u0131lan Veraset Savaslar\u0131na girerek, gelismeye \u00e7al\u0131sm\u0131st\u0131.<\/p>\n

\u00d6zellikle XIV. Louis d\u00f6neminde bunda olduk\u00e7a basar\u0131ya da ulasm\u0131st\u0131. Ne var ki, bu uzun savaslar, Fransa’y\u0131 maddeten ve manen y\u0131pratm\u0131st\u0131. Nitekim 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131n\u0131n baslar\u0131nda, Avusturya Veraset Savaslar\u0131’n\u0131n (1740-1748) devam\u0131 say\u0131lan YeYak\u0131n\u00e7a\u011f Baslar\u0131nda Avrupa (1789-1815) 9 y\u0131l Savaslar\u0131’na ( 1756-1763) Avusturya’n\u0131n m\u00fcttefiki olarak girmis, Prusya ve \u0110ngiltere’ye kars\u0131 savasm\u0131s, fakat karada ve denizde yenilmisti. Savas sonucunda yap\u0131lan 1763 Paris Antlasmas\u0131 ile de, Avrupa’daki s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 korumakla beraber Kuzey Amerika ve Hindistan’daki s\u00f6m\u00fcrgelerini \u0130ngiltere’ye b\u0131rakmak zorunda kalm\u0131st\u0131. B\u00f6ylece Okyanuslarda \u0130ngiltere’nin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul etti\u011fi gibi, s\u00f6m\u00fcrgeler y\u00f6n\u00fcnden b\u00fcy\u00fck bir darbe yemisti. Ayr\u0131ca yan\u0131 bas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir Prusya devletinin kurulmas\u0131na tan\u0131k olmustu. \u0130ngiltere ve Prusya’n\u0131n sa\u011flad\u0131klar\u0131 bu avantajlar ise, Frans\u0131z kamuoyunda kendi h\u00fck\u00fcmetlerine kars\u0131 duyulan tepkiyi \u00e7o\u011faltm\u0131st\u0131.<\/p>\n

Fransa, bundan sonra Yediy\u0131l Savaslar\u0131’nda u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bu kay\u0131plar\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 \u0130ngiltere’den \u00e7\u0131karmak i\u00e7in f\u0131rsat kollamaya baslad\u0131. Kendisine bu f\u0131rsat\u0131 da, Kuzey Amerika’daki on \u00fc\u00e7 \u0110ngiliz Kolonisi’nin \u0110ngiltere’ye kars\u0131 1774’te ayaklanmas\u0131 verdi. \u0110lerideki konularda genis olarak ele al\u0131nacak olan bu savasta, Fransa, Kolonilere \u00f6nce gizlice para ve silah yard\u0131m\u0131 yapt\u0131. 1778 y\u0131l\u0131nda da Amerika ile bir ittifak imzalayarak, Amerika’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmas\u0131na kadar beraber savasmay\u0131 kabul etti, b\u00f6ylece resmen \u0130ngiltere’nin kars\u0131s\u0131nda yer ald\u0131. 1779 y\u0131l\u0131nda da, ayn\u0131 kendisi gibi \u0130ngiltere’ye h\u0131nc\u0131 bulunan \u0130spanya ile bir ittifak anlasmas\u0131 imzalad\u0131. Bu arada Hollanda ile de isbirli\u011fi yapt\u0131. \u0110ngiltere ile m\u00fcttefikler aras\u0131nda savas, \u0130ngiltere’nin yenilgisine ve Kuzey Amerika’daki on \u00fc\u00e7 Koloni’nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu devlet taraf\u0131ndan kabul edilmesine yani, 1783 Paris Andlasmas\u0131’n\u0131n imzalanmas\u0131na kadar s\u00fcrd\u00fc. Ne var ki, Fransa, bu savas sonucunda umdu\u011fu sekilde b\u00fcy\u00fck bir kazan\u00e7 sa\u011flayamad\u0131. \u00dcstelik maddi bak\u0131mdan olduk\u00e7a y\u0131prand\u0131.<\/p>\n

Fransa’n\u0131n Do\u011fu, yani Osmanl\u0131<\/a> siyasetine gelince: Bu iki devlet aras\u0131nda, k\u00f6kleri 16. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131na varan, s\u0131k\u0131 bir isbirli\u011fi vard\u0131. Siyasi, fakat daha \u00e7ok ekonomik alanlarda olan bu isbirli\u011fi, Fransa’n\u0131n lehine \u00e7al\u0131s\u0131yordu. \u00d6zellikle Fransa, 1740 y\u0131l\u0131nda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kapit\u00fclasyonlarla, Osmanl\u0131 Osmparatorlu\u011fu \u00fczerine \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc \u00e7\u0131karlar sa\u011flam\u0131st\u0131. Bu genel \u00e7er\u00e7eve i\u00e7erisinde ise, iki devlet aras\u0131nda, Yeni\u00e7a\u011f\u0131n sonlar\u0131na kadar b\u00fcy\u00fck bir siyasi anlasmazl\u0131k, hele silahl\u0131 bir \u00e7at\u0131sma s\u00f6z konusu olmam\u0131st\u0131.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n, yani Yeni\u00e7a\u011flar\u0131n sonlar\u0131nda Fransa, i\u00e7 yap\u0131s\u0131 ve d\u0131s iliskileri y\u00f6n\u00fcnden yine b\u00fcy\u00fck bir Avrupa devleti g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc korumaktayd\u0131. Ne var ki, i\u00e7 b\u00fcnyesinde meydana gelen gelismeler, bu devleti yeni ve b\u00fcy\u00fck bir olaya s\u00fcr\u00fcklemistir. Bu da Frans\u0131z ihtilali idi. \u0130htilal ise
\n\u00e7esitli nedenlerin bir sonucuydu.<\/p>\n

Frans\u0131z \u0130htilalinin Ana Sebepleri:<\/strong><\/h3>\n

Avrupa\u2019n\u0131n en kalabal\u0131k \u00fclkesi olan Fransa\u2019da ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 giderek k\u00f6t\u00fcle\u015fmi\u015ftir. Saray\u0131n harcamalar\u0131 ve Fransa\u2019n\u0131n 18. y\u00fczy\u0131l boyunca girdi\u011fi sava\u015flar, \u00fclkenin ekonomik durumunun daha da bozulmas\u0131na neden olmu\u015f, halktan al\u0131nan vergilerin artmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

18. y\u00fczy\u0131lda toplumsal ve siyasal reformu savunan Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, Frans\u0131z halk\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle etkilemi\u015flerdir. Frans\u0131z Devriminin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olan bu ki\u015filer, yaln\u0131zca dini otoriteleri ele\u015ftirmekle kalmam\u0131\u015f, ayn\u0131 zamanda dinin kendisine kar\u015f\u0131 da \u015fiddetli bir d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 k\u00f6r\u00fcklemi\u015flerdir. Bunlar aras\u0131nda; \u201cmateryalizmin \u0130ncil\u2019i\u201d olarak tan\u0131mlanan \u201cDo\u011fa Sistemi\u201d kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131 Diderot, yine \u015fiddetli bir materyalist ve din aleyhtar\u0131 olan Voltaire, kat\u0131 maddeci Montesquieu, kendisine g\u00f6re yeni bir \u201cdin\u201d kurgulayan Jean Jacques Rousseau ve hepsi \u015fiddetli din aleyhtar\u0131 olan \u201cAnsiklopedistler\u201d say\u0131labilir.<\/p>\n

Frans\u0131z halk\u0131 e\u015fitsizlik \u00fczerine kurulu sosyal bir yap\u0131ya sahiptir. Bu yap\u0131ya g\u00f6re halk, e\u015fit olmayan ve farkl\u0131 hak ve imtiyazlara sahip olan; soylular -rahipler \u2013 burjuvalar- k\u00f6yl\u00fcler olarak d\u00f6rt ayr\u0131 s\u0131n\u0131fa b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Fransa 16. y\u00fczy\u0131ldan itibaren olduk\u00e7a s\u0131k\u0131 bir mutlakiyetle y\u00f6netilmekteydi. Krallar, \u00fclkenin sahibi ve efendisi say\u0131l\u0131rd\u0131. Kral ve \u00e7evresinin zengin ve ihti\u015faml\u0131 ya\u015fam\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, halk\u0131n yokluk i\u00e7indeki ya\u015fam\u0131, Kral\u2019a tepki duyulmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n

\u0130htilalin Nedenleri<\/h3>\n

Baslang\u0131\u00e7 tarihi 5 May\u0131s 1789 olarak kabul edilen Frans\u0131z \u0130htilali; meydana getirdi\u011fi gelisme ve olaylarla \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131l b\u00fct\u00fcn Avrupa’n\u0131n siyasi, sosyal, ekonomik hayat\u0131n\u0131 alt\u00fcst etmis, sonu\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da etkileri b\u00fct\u00fcn<\/p>\n

Siyasi Tarih<\/h3>\n

D\u00fcnyada \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc duyulmus b\u00fcy\u00fck bir olayd\u0131r. \u00c7ok genis kapsaml\u0131 olan bu ihtilalin Fransa’da meydana gelmesi ve baslamas\u0131n\u0131n da \u00e7esitli nedenleri vard\u0131. Bunlar\u0131 i\u00e7 ve d\u0131s nedenler olmak \u00fczere iki grupta toplamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Nedenler<\/h3>\n

Fransa’n\u0131n i\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131n bir sonucu olan bu nedenleri siyasi, d\u00fcs\u00fcnce, sosyal ve ekonomik alanlarda olmak \u00fczere d\u00f6rt k\u0131s\u0131mda incelemek gerekecektir.<\/p>\n

Siyasi Nedenler<\/h3>\n

Yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi, Fransa, krall\u0131k tac\u0131 \u00e7evresinde toplanm\u0131s bir siyasi kurulustu. Kral, \u00fclkeye mutlak olarak egemendi. Frans\u0131z halk\u0131, krala ve h\u00fck\u00fcmetine itaati, uzun y\u0131llar\u0131n da al\u0131skanl\u0131\u011f\u0131 ile gelenek haline getirmisti.<\/p>\n

\u00d6yle ki, 18. y\u00fczy\u0131la gelindi\u011finde Fransa’da devlet kurumlar\u0131n\u0131n hemen hepsi kral\u0131n elinde toplanm\u0131st\u0131.Nitekim XIV.Louis bu durumun da bir sonucu olarak “Devlet benim.”demistir.Bununla beraber, 18.y\u00fczy\u0131l\u0131n baslar\u0131ndan itibaren krall\u0131k, halkla ve onun \u00e7\u0131karlar\u0131 ile iliskilerini kesmis, dikkatini daha \u00e7ok d\u0131s politikaya \u00e7evirmistir. Bunun da bir sonucu olarak, XIV. Louis d\u00f6neminin sonlar\u0131na do\u011fru, Fransa’n\u0131n i\u00e7 y\u0131k\u0131l\u0131s\u0131 baslam\u0131st\u0131r.Ancak bu kral\u0131n kisisel g\u00fcc\u00fc,bunu bir s\u00fcre gizleyebilrnistir. Ne var ki, XIV. Louis’den sonra gelenXV. Louis (1715-177 4) ile XVI.Louis (1774-1792)’in kisiliklerinin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, var olan \u00e7\u00f6k\u00fcs\u00fc ve \u00e7\u00f6z\u00fclmeyi gizleyemedi\u011fi gibi, aksine h\u0131zland\u0131rm\u0131st\u0131r. Bu durumda bile kral, Versailles Saray\u0131’nda \u00e7evresi ile gayet l\u00fcks bir hayat yasamaktayd\u0131. XV. Louis d\u00f6neminde daha da artan bu durum, krall\u0131k kurumu ile \u00e7evresindekilere kars\u0131, halk\u0131n nefretini \u00e7o\u011falt\u0131yordu.<\/p>\n

Krahn \u00e7evresinde bulunan Aristokrat s\u0131n\u0131f; Saray\u0131n bu kargasal\u0131\u011f\u0131ndan, israf\u0131ndan, entrikalar\u0131ndan ve sorumsuzlu\u011fundan \u00fcz\u00fclmek s\u00f6yle dursun, aksine bunlar\u0131 taklit ediyordu. Halk ise bir\u00e7ok y\u00f6nden derebeylik zaman\u0131ndan daha k\u00f6t\u00fc durumda idi. Bu \u00e7eliskinin de bir sonucu olarak, 16 May\u0131s 1750 tarihinde meydana gelen olaylar\u0131n, bir ihtilale d\u00f6n\u00fcsmesine az kalm\u0131st\u0131. Bu olaydan itibaren kral, Paris sokaklar\u0131ndan ge\u00e7meye bile cesaret edememeye baslam\u0131st\u0131. B\u00f6ylece, 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru siyasi y\u00f6netim ile halk\u0131n aras\u0131ndaki iliskiler kopma noktas\u0131na gelmis bulunuyordu.<\/p>\n

Di\u011fer taraftan, Krall\u0131k y\u00f6netiminin d\u0131s siyasette u\u011frad\u0131\u011f\u0131 basar\u0131s\u0131zl\u0131klar ve ortaya \u00e7\u0131kan g\u00fc\u00e7l\u00fckler Fransa’daki huzursuzlu\u011fu daha da \u00e7o\u011faltm\u0131s, krall\u0131k kurumuna kars\u0131 olan d\u00fcs\u00fcnceleri g\u00fc\u00e7lendirmistir. Bunda ise Frans\u0131z d\u00fcs\u00fcn\u00fcrlerinin \u00f6nemli rol\u00fc olmustur.<\/p>\n

D\u00fcs\u00fcnce Alan\u0131ndaki Gelismeler\u00a0<\/strong><\/h2>\n

Fransa’n\u0131n siyasi ve i\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131n durumu bu sekildeyken, 18: y\u00fczy\u0131l\u0131n Yak\u0131n\u00e7a\u011f Baslar\u0131nda Avrupa (1789-1815) “Ak\u0131lc\u0131 d\u00fcs\u00fcn\u00fcs\u00fc” Fransa’da h\u0131zla gelismeye baslam\u0131st\u0131. Bu d\u00fcs\u00fcnce sisteminin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 durum, o g\u00fcnk\u00fc Frans\u0131z d\u00fczenine kars\u0131yd\u0131. Bu bak\u0131mdan da ihtilalin meydana gelmesinde \u00f6nemli rol oynam\u0131st\u0131r. Nitekim, ihtilalin Avrupa’n\u0131n di\u011fer bir \u00fclkesinde de\u011fil de Fransa’da \u00e7\u0131kmas\u0131, halka y\u00f6n verebilecek \u00e7ok say\u0131da \u00fcst\u00fcn d\u00fcs\u00fcn\u00fcr\u00fcn bu \u00fclkede var olmas\u0131ndand\u0131.<\/p>\n

\u0130htilale etki yapan bu d\u00fcs\u00fcn\u00fcrlerden baz\u0131lar\u0131 sunlard\u0131: Montesquieu (1689-1755), krall\u0131k istibdad\u0131n\u0131n kars\u0131s\u0131ndayd\u0131. \u00dclkesinde, \u0110ngiltere \u00f6rne\u011fi Anayasal\u0131 Monarsi kurulmas\u0131ndan yanayd\u0131. G\u00fc\u00e7ler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 prensibini savunmus, iktidar yetkisinin yasama, y\u00fcr\u00fctme, yarg\u0131 organlar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnmesini istemistir. Bunun i\u00e7in de, 1712’de yazd\u0131\u011f\u0131 “Acem Mektuplar\u0131<\/strong>“, 1747’de bas\u0131lan “Kanunlar\u0131n Ruhu”gibi eserlerinde, Fransa’n\u0131n o g\u00fcnlerdeki sosyal durumunu yermis, siyasi ve dini kurumlara h\u00fccum ederek, mutlakiyet rejimini sarsmaya \u00e7al\u0131sm\u0131st\u0131r.<\/p>\n

Voltaire<\/strong> (1694-1778), vicdan ve d\u00fcs\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yanayd\u0131. Bu bak\u0131mdan eserlerinde \u00f6zellikle kiliseye ve mevcut kurumlara h\u00fccum etmistir. B\u00f6ylece krall\u0131\u011f\u0131n Tanr\u0131sal haklara dayanmad\u0131\u011f\u0131m g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131sarak, onun bu g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u0131kmaya, bununla da mutlakiyet rejimini y\u0131pratmaya gayret
\netmistir.<\/p>\n

Jean – Jacques Rousseau<\/strong> (1712-1778), toplum hayat\u0131n\u0131n yeni bastan d\u00fczenlenmesinden yanayd\u0131. Siyasi d\u00fcs\u00fcncelerini 1746 y\u0131l\u0131nda bas\u0131lan “Toplumsal S\u00f6zlesme” adl\u0131 \u00fcnl\u00fc eserinde yay\u0131nlam\u0131st\u0131r. Ona g\u00f6re, devlet , toplumsal bir s\u00f6zlesmeden ibarettir. Kisiler aras\u0131nda esitlik esast\u0131r. Bu bak\u0131mdan
\nO, h\u00fck\u00fcmet hakk\u0131n\u0131n sadece halkta bulunmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Bunun i\u00e7in halk\u0131n egemenli\u011fi \u00fczerine kurulu Cenevre tipi bir Cumhuriyet istiyordu.<\/p>\n

Diderot<\/strong> (1713-1784), d\u00f6nemin hemen b\u00fct\u00fcn Frans\u0131z d\u00fcs\u00fcn\u00fcrlerinin makaleler yazd\u0131\u011f\u0131 bir ansiklopedi \u00e7\u0131karm\u0131s, bununla siyasi, sosyal konularda ve d\u00fcs\u00fcnce alan\u0131nda halk\u0131 ayd\u0131nlatmaya \u00e7al\u0131sm\u0131st\u0131r.<\/p>\n

Sosyal Yap\u0131<\/h2>\n

\u0130htilalden \u00f6nce Fransa’da, Orta\u00e7a\u011flardan gelen toplumsal esitsizli\u011fe dayanan bir yap\u0131 vard\u0131. Buna g\u00f6re, halk genel olarak ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 (imtiyazl\u0131) ve ayr\u0131cal\u0131ks\u0131z (imtiyazs\u0131z) olmak \u00fczere iki s\u0131n\u0131fa ayr\u0131l\u0131yordu. Ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 s\u0131n\u0131f, Soylular ve Papazlardan; ayr\u0131cal\u0131ks\u0131z s\u0131n\u0131f da, Burjuvalar ve K\u00f6yl\u00fclerden
\nolusuyordu. Bu d\u00f6rt s\u0131n\u0131f\u0131n yap\u0131lar\u0131 ile durumlar\u0131 \u00f6zetle s\u00f6yleydi:<\/p>\n

Soylular<\/strong>: Toplumun en \u00fcst\u00fcnde bulunan s\u0131n\u0131f\u0131 meydana getirmekteydiler. Say\u0131lar\u0131 Frans\u0131z n\u00fcfusunun ancak y\u00fczde ikisi kadard\u0131. Buna kars\u0131l\u0131k \u00fclke topraklar\u0131n\u0131n yaklas\u0131k d\u00f6rtte birine sahiptiler.Feodalite d\u00f6neminden kalma haklan vard\u0131. En \u00e7ok ayr\u0131cal\u0131\u011fa sahip s\u0131n\u0131ft\u0131. Basl\u0131ca ayr\u0131cal\u0131klar\u0131, orduda
\ny\u00fcksek r\u00fctbelere sahip olmak, Papazl\u0131\u011f\u0131n ve her \u00e7esit devlet g\u00f6revlerinin en<\/p>\n

Papazlar<\/strong>: Ayr\u0131cal\u0131kl\u0131lar aras\u0131nda ikinci s\u0131n\u0131f\u0131 papazlar (Ruhban) meydana getiriyordu. Bunlar\u0131n say\u0131lan n\u00fcfusun y\u00fczde birinden az oldu\u011fu halde, \u00fclke topraklar\u0131n\u0131n y\u00fczde onu kiliseye aitti. Ayr\u0131ca papazlar\u0131n bir\u00e7ok ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 vard\u0131. Ancak papazlar da kendi aralar\u0131nda r\u00fctbe ve mevkilerine g\u00f6re \u00e7esitli s\u0131n\u0131flara ayr\u0131lm\u0131slard\u0131. Bu farklardan do\u011fan bir\u00e7ok huzursuzluklar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n

Burjuvalar<\/strong>: Bunlar genellikle b\u00fcy\u00fck yerlesme merkezlerinde otururlard\u0131. Ticaret, sanayi v.b. ile u\u011fras\u0131rlard\u0131. Ayd\u0131nlar genellikle bunlardand\u0131. 17. ve 18. y\u00fczy\u0131llarda maddi ve manevi bak\u0131mlardan \u00e7ok g\u00fc\u00e7lenen bu s\u0131n\u0131f, Fransa’n\u0131n gelece\u011fi \u00fczerinde etkili bir duruma gelmisti. Ancak, bunlar vergi verdikleri, yani devletin ve kilisenin giderlerine kat\u0131ld\u0131klar\u0131 halde, siyasi haklardan yoksundular. \u0110ste g\u00fc\u00e7lenen bu s\u0131n\u0131f, soylularla aralar\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n kalkmas\u0131n\u0131,esitli\u011fin sa\u011flanmas\u0131n\u0131 istemeye baslam\u0131st\u0131. Bu da ihtilalin meydana gelmesinde temel nedenlerden biri olacakt\u0131r.<\/p>\n

K\u00f6yl\u00fcler<\/strong>: N\u00fcfusun en b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc meydana getirdikleri halde, topraklar\u0131n ancak y\u00fczde yirmisi kadar\u0131na sahiptiler. Her t\u00fcrl\u00fc vergi ve \u00fclkenin y\u00fck\u00fc bunlar\u0131n \u00fczerindeydi.Hukuk y\u00f6n\u00fcnden genellikle \u00f6zg\u00fcrd\u00fcler. Ancak her \u00e7esit siyasi haktan yoksundular. Ayr\u0131ca Orta\u00e7a\u011flardan kalma, eski seny\u00f6r\u00fcne vergi vermek gibi, bir\u00e7ok y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri vard\u0131. Bu bak\u0131mdan k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn elinde, kazand\u0131\u011f\u0131 paran\u0131n pek az bir k\u0131sm\u0131 kal\u0131yordu. Durumlar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 k\u00f6yl\u00fcleri, mevcut d\u00fczene kars\u0131 gittik\u00e7e artan bir tepkiye itiyordu.<\/p>\n

Ekonomik Nedenler<\/h3>\n

18.y\u00fczy\u0131l boyunca s\u00fcren uzun savaslar ve israf, Fransa’n\u0131n mali ve ekonomik durumunu iyice zay\u0131flatm\u0131st\u0131. Di\u011fer y\u00f6nden, \u00f6zellikle bu y\u00fczy\u0131lda sanayide b\u00fcy\u00fck gelismeler olmus, bu da, toplumsal oldu\u011fu kadar, ekonomik dengesizli\u011fe de sahip olan Fransa’y\u0131 etkilemisti. Genel olarak toprak zenginli\u011fine dayanan ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 s\u0131n\u0131flar\u0131n durumu gittik\u00e7e fenalas\u0131rken, ticaret ve sanayi ile u\u011frasan burjuvalar\u0131n \u00fclke ekonomisindeki etkileri \u00e7o\u011falm\u0131st\u0131. Ancak, bu s\u0131n\u0131f\u0131n siyasi ve sosyal haklar y\u00f6n\u00fcnden durumlar\u0131, eski stat\u00fcs\u00fcn\u00fc, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde de olsa s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. Ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 s\u0131n\u0131flara \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flayan bu duruma, burjuvalar son vermenin \u00e7abas\u0131 i\u00e7indeydiler.<\/p>\n

D\u0131\u015f Nedenler<\/h3>\n

Frans\u0131z \u0110htilali’nin meydana gelmesinde \u00f6nemli rol oynayan d\u0131s nedenler ikiye ayr\u0131labilir. Birincisi, d\u00fcs\u00fcnce alan\u0131nda 18. y\u00fczy\u0131lda g\u00f6r\u00fclen gelismeYak\u0131n\u00e7a\u011f Baslar\u0131nda Avrupa (1789-1815) 13 lerdir ki, bu y\u00fczy\u0131la “Ayd\u0131nlanma \u00c7a\u011f\u0131”denir. ikincisi, Amerika’daki \u0130ngiliz kolonilerinin \u0130ngiltere’ye kars\u0131 ayaklanarak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131na kavusmalar\u0131n\u0131n Fransa \u00fczerindeki siyasi, mali ve d\u00fcs\u00fcnce alanlar\u0131ndaki etkileridir.<\/p>\n

Ayd\u0131nlanma \u00c7a\u011f\u0131 ve Fransa’ya Etkileri<\/h2>\n

Avrupa’da Yeni\u00e7a\u011f i\u00e7erisinde d\u00fcs\u00fcnce alan\u0131nda iki b\u00fcy\u00fck olay \u00f6nemli rol oynam\u0131st\u0131; bunlar R\u00f6nesans ve Reformdu. R\u00f6nesans, insan d\u00fcs\u00fcncesini skolastik kal\u0131plar\u0131n dar \u00e7er\u00e7evesinden kurtararak, serbest\u00e7e gelismesini sa\u011flam\u0131st\u0131. Nitekim bu nedenden R\u00f6nesans, insan d\u00fcs\u00fcncesine \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn egemen olmas\u0131 seklinde de tan\u0131mlanabilir. Reform ise, insan d\u00fcs\u00fcncesine din alan\u0131nda \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc belli oranda getirmistir. Fakat bu gelismeler, insan\u0131n toplum i\u00e7erisindeki yerini belirleyememis, bu alandaki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de getirememistir. Bu bak\u0131mdan Orta\u00e7a\u011f\u0131n statik d\u00fcs\u00fcnce sistemi bir \u00f6l\u00e7\u00fcde devam etmisti.<\/p>\n

18. y\u00fczy\u0131lda, her \u00e7esit d\u00fcs\u00fcnce sisteminde Ak\u0131l’\u0131n \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde, bu bosluk doldurulmaya \u00e7al\u0131s\u0131lm\u0131st\u0131r. Bu y\u00fczy\u0131lda en \u00e7ok islenen ana konular “Ak\u0131l”, “Tabiat kanunu” ve “Gelisme”olmustur. Bu nedenden de 18. y\u00fczy\u0131la, “Ayd\u0131nlanma veya Is\u0131klar Y\u00fczy\u0131l\u0131” da denir. Bu y\u00fczy\u0131l\u0131n Frans\u0131z d\u00fcs\u00fcn\u00fcrleri, ak\u0131l ilkesini mevcut olan ekonomik ve sosyal kurumlara da uygulayarak , onlar\u0131 elestirdiler. Serbest d\u00fcs\u00fcnme ve inceleme metodu, insanlar\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe g\u00f6t\u00fcrm\u00fcst\u00fcr. Bu ise, mevcut mutlakiyet\u00e7i ve esitsizli\u011fe dayanan d\u00fczenin kars\u0131s\u0131nda yer alm\u0131st\u0131r. B\u00f6ylece, ak\u0131lc\u0131 metodun etkisi alt\u0131nda kalan siyaset, ekonomi, hukuk, e\u011fitim alanlar\u0131ndaki gelismeler, b\u00fct\u00fcn Avrupa’da oldu\u011fu gibi Fransa’da da etkili oldu.<\/p>\n

Avrupa’n\u0131n di\u011fer monarsileri de bu ak\u0131m\u0131n etkisinde kald\u0131lar. Nitekim, Prusya’da Kral B\u00fcy\u00fck II. Frederick (1740-1786), Rusya’da \u00c7ari\u00e7e II Katerina (1762-1796) \u00fclkelerinde ayd\u0131nlanma ilkeleri do\u011frultusunda bir y\u00f6netime giderek, “Ayd\u0131n Mutlakiyet” denilen bir sekli kurmaya \u00e7al\u0131st\u0131lar. Bu h\u00fck\u00fcmdarlar, mutlak yetkilerinden vazge\u00e7memisler, fakat yetkilerini bir oranda uyruklar\u0131n\u0131n daha iyi sekilde y\u00f6netilmeleri do\u011frultusunda kullanm\u0131slard\u0131r. Bu bak\u0131mdan da bu \u00fclkelerde y\u00f6netimde k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fisme yap\u0131lamam\u0131st\u0131r.<\/p>\n

Amerika Birlesik Devletleri’nin Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa Kavusmas\u0131: <\/strong>\u0110lerideki konularda g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere, Amerika’daki on \u00fc\u00e7 \u0130ngiliz Kolonisi’nm \u00f6nce vergi, sonra da siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131na kavusmak i\u00e7in, 1774 y\u0131l\u0131ndan itibaren ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 \u0110ngiltere’ye kars\u0131 savasmaya baslamalar\u0131, Frans\u0131zlar taraf\u0131ndan kisi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn savunulmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131lan bir m\u00fccadele olarak nitelendirilmistir.<\/p>\n

Bu bak\u0131mdan Amerikal\u0131lar\u0131n 1776’da yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 “Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Bildiris<\/strong>i” ve 1783’de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131na kavusmalar\u0131, Fransa’da sempati ile kars\u0131lanm\u0131st\u0131. Amerikan Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Savas\u0131’na 14* Siyasi Tarih kat\u0131lan Frans\u0131zlar, Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Bildirisi’nde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen d\u00fcs\u00fcnceleri d\u00f6n\u00fcste \u00fclkelerine getirdiler. Bu d\u00fcs\u00fcnceler ise, Fransa’n\u0131n mevcut mutlakiyet\u00e7i d\u00fczeni ile \u00e7at\u0131smada \u00f6nemli bir etken oldu.<\/p>\n

Di\u011fer y\u00f6nden Amerika’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Fransa’n\u0131n da \u0130ngiltere’ye kars\u0131 savasa girmesi, bu \u00fclkenin zaten bozuk olan mali durumunu daha da fenalast\u0131rd\u0131. Bu da Fransa’n\u0131n i\u00e7 \u00e7alkant\u0131s\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden olumsuz etki yapt\u0131.<\/p>\n

Frans\u0131z \u0130htilali ve Avrupa:<\/h3>\n

Fransa’da ihtilalin patlak verdi\u011fi ilk anlarda, komsu ve di\u011fer Avrupa \u00fclkelerinde b\u00fcy\u00fck bir tepki ve \u00e7ekinme meydana gelmedi. Tersine, Fransa’n\u0131n<\/p>\n

Siyasi Tarih<\/strong><\/p>\n

bu i\u00e7 \u00e7at\u0131smalardan zay\u0131f olarak \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 d\u00fcs\u00fcncesi uyand\u0131. 1791 Anayasas\u0131’nda, “Fransa, fetih amac\u0131 ile savas etmekten tamamen vazge\u00e7mistir.” deyimi yer al\u0131yordu. Bu bak\u0131mdan olaylar ve gelismeler i\u00e7e d\u00f6n\u00fck g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n

Ancak, ihtilalin k\u0131sa zamanda geliserek, mutlak monarsiyi y\u0131kmas\u0131 ve \u00f6nce mesrutiyeti sonra da cumhuriyeti kurmas\u0131,Avrupa monarsilerini, Frans\u0131z ihtilalinin kendi \u00fclkelerini de etkileyece\u011fi d\u00fcs\u00fcncesi ile korkuttu. Bu nedenle, ihtilale kars\u0131 durum almaya baslad\u0131lar. Fakat, kendi aralar\u0131nda da anlasmazl\u0131klar\u0131 vard\u0131. Rusya ve Avusturya Osmanl\u0131 \u0110mparatorlu\u011fu ile savas halindeydi (1787-1792 Savas\u0131). Prusya, Avusturya’ya h\u00fccuma haz\u0131rlan\u0131yordu.<\/p>\n

Frans\u0131z \u0130htilali, bu devletleri, aralar\u0131ndaki anlasmazl\u0131klara son vererek, Fransa’ya kars\u0131 birlestirdi. \u00d6nce Fransa’n\u0131n komsusu olan devletlerin meydana getirdi\u011fi ittifaka, daha sonra Avrupa’n\u0131n di\u011fer \u00fclkeleri de kat\u0131ld\u0131. Bu devletlerle Fransa aras\u0131nda yap\u0131lan savaslara,tarihte \u0110htilal Savaslar\u0131 veya Koalisyon Savaslar\u0131 denmektedir. 1792 y\u0131l\u0131nda baslay\u0131p 1815 y\u0131l\u0131na kadar s\u00fcren Koalisyon Savaslar\u0131nda, Fransa, “krall\u0131k bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda inleyen uluslar\u0131 kurtarmak”; di\u011fer devletler ise, g\u00f6r\u00fcn\u00fcste, “Fransa’da mutlak krall\u0131\u011f\u0131 yeniden kurmak”amac\u0131 ile hareket etmislerdir.<\/p>\n

Bu bak\u0131mdan savaslar uzun ve y\u0131prat\u0131c\u0131 olmustur. Baslang\u0131\u00e7ta Fransa, Avrupa devletleri kars\u0131s\u0131nda savunmada kalm\u0131st\u0131r. Fakat \u00f6zellikle Napolyon ile birlikte h\u00fccuma ge\u00e7mis, bir s\u00fcre Avrupa’n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcne egemen olacak duruma gelmis, daha sonra da ihtilalin baslang\u0131c\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131na \u00e7ekilmistir. Yaklas\u0131k yirmi bes y\u0131l s\u00fcren bu savaslar, Avrupa g\u00fc\u00e7ler dengesi ile siyasi co\u011frafyas\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fistirmis ve devletleraras\u0131 iliskilerde yeni gelismelere neden olmustur.<\/p>\n

Frans\u0131z \u0130htilalinin Sonu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/h2>\n

Frans\u0131z \u0130htilali, Yeni \u00c7a\u011f\u0131 bitiren ve Yak\u0131n \u00c7a\u011f\u0131 ba\u015flatan olay olarak bilinir. Sebebi, bu devrimin sonucunda t\u00fcm d\u00fcnyada milliyet\u00e7ili\u011fin \u00f6nem kazanmaya ba\u015flamas\u0131d\u0131r. Frans\u0131z Devrimini izleyen d\u00f6nemde \u00e7\u0131\u011f gibi b\u00fcy\u00fcyen materyalist ve din aleyhtar\u0131 fikirler, 19. y\u00fczy\u0131lda zirveye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Y\u00f6netimler taraf\u0131ndan ezilen halklar haklar\u0131n\u0131 aramay\u0131 ve y\u00f6netimlerden korkmamalar\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011frenmi\u015flerdir.<\/p>\n

Frans\u0131z \u0130htilali ile halk, y\u00f6netim \u00fczerindeki g\u00fcc\u00fcn\u00fcn fark\u0131na varm\u0131\u015ft\u0131r. Milliyet\u00e7ilik ak\u0131m\u0131 yay\u0131lm\u0131\u015f ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc emperyalist rejimden alan imparatorluklar\u0131n \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131ndaki farkl\u0131 milletlere mensup halklar ayaklanmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Bu durum, imparatorluklar\u0131 b\u00f6lmeye \u00e7al\u0131\u015fan kesimlerin \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun olmu\u015f ve isyan eden halklar\u0131 provoke etmi\u015flerdir. Sonu\u00e7 olarak imparatorluklar zay\u0131flamaya ve par\u00e7alanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

26 Aral\u0131k 1825 tarihinde Rusya\u2019da ya\u015fanan Dekabrist Ayaklanmas\u0131\u2019n\u0131n sebepleri aras\u0131nda Frans\u0131z Devriminin etkileri oldu\u011fu var-say\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Frans\u0131z \u0130htilali, sonu\u00e7lar\u0131 ve ideolojisiyle Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve ikinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na y\u00f6n vermi\u015f ve bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131nda da olduk\u00e7a etkili olmu\u015ftur.<\/p>\n

Frans\u0131z \u0130htilali, Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni olumsuz y\u00f6nde etkilemi\u015ftir. Milliyet\u00e7ilik ak\u0131mlar\u0131n\u0131n h\u0131zla geli\u015fmesi, Hristiyan tebaan\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na hedef olan T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman halklara b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar ve kay\u0131plar verdirmi\u015ftir. Yunan ve S\u0131rp isyanlar\u0131, Rusya ve Fransa\u2019n\u0131n tahrikleri devleti Balkanlarda zor durumda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n

Frans\u0131z \u0110htilali, mali ve ekonomik nedenlerden baslamakla beraber, hemen esitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sorununa d\u00f6n\u00fcserek k\u0131sa zamanda gelismistir.<\/p>\n

\u0110htilalin getirdi\u011fi bu ve ulus, ulus\u00e7uluk, ulusal egemenlik, demokrasi, laiklik, adalet gibi di\u011fer d\u00fcs\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131 ve kavramlar, ihtilal ordular\u0131 taraf\u0131ndan Avrupa’ya yay\u0131lm\u0131st\u0131r. \u00c7eyrek y\u00fczy\u0131l s\u00fcren Koalisyon Savaslar\u0131 Avrupa’y\u0131 siyasi, ekonomik ve sosyal y\u00f6nlerden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fistirmistir. Daha \u00f6nceleri Avrupa’da kurulmus olan g\u00fc\u00e7ler dengesi ise, \u00f6zellikle Napolyon savaslar\u0131 ve hegemonyas\u0131 ile tamamen bozulmustur. Napolyon, Fransa’n\u0131n egemenli\u011fine ve \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6re bir Avrupa siyasi haritas\u0131 d\u00fczenlemistir. Bu da bir “Napolyon Avrupas\u0131” meydana getirmistir. Ancak bu durum, Avrupa’n\u0131n di\u011fer toplumlar\u0131n\u0131n tepkisine ve kars\u0131 hareketlere girismelerine yol a\u00e7m\u0131s ve Avrupa’y\u0131 bir savas alan\u0131 haline getirmistir.<\/p>\n

Bu suretle ihtilalin a\u00e7m\u0131s oldu\u011fu bunal\u0131m, Avrupa’da \u00fclkelere g\u00f6re toplumlar\u0131 az veya \u00e7ok siyasi, ekonomik, sosyal y\u00f6nlerden etkilemis ve de\u011fistirmistir. Frans\u0131z \u0130htilali, uluslararas\u0131 siyasi hayata ise; uluslar\u0131n haklar\u0131, uluslar\u0131n kendi geleceklerine kendilerinin egemen olmas\u0131, uluslar\u0131n esitli\u011fi, plebisit, do\u011fal s\u0131n\u0131rlar, tarafs\u0131zlar hukuku gibi2, sonraki y\u0131llarda \u00f6nce Avrupa’n\u0131n, sonra da d\u00fcnyan\u0131n sosyal, siyasi hayat\u0131nda ve sekillenmesinde \u00f6nemli roller oynayacak prensipler getirmistir.<\/p>\n

B\u00f6ylece 1789 Frans\u0131z \u0130htilali,<\/strong> ortaya \u00e7\u0131karm\u0131s oldu\u011fu d\u00fcs\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131 ve kavramlarla , siyasi, sosyal, ekonomik, askeri alanlarda getirdikleri ve bunlar\u0131n etkileri ile, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde b\u00fcy\u00fck de\u011fisiklerin ve gelismelerin meydana gelmesine yol a\u00e7m\u0131st\u0131r. O g\u00fcnler i\u00e7in, yak\u0131n olarak da, 19 y\u00fczy\u0131l\u0131n devletleraras\u0131 siyasi iliskilerinde \u00f6nemli rol oynayacak Viyana Kongresi<\/a>‘nin toplanmas\u0131na neden olmustur.<\/p>\n

\r\n
\r\n\r\n
\r\n \r\n \r\n Frans\u0131z \u0130htilali <\/a>\r\n\r\n <\/div>\r\n
\r\n \r\n \r\n Sivas Kongresi (4-11 Eyl\u00fcl 1919) <\/a>\r\n\r\n <\/div>\r\n
\r\n \r\n \r\n Mahalli Kongreler <\/a>\r\n\r\n <\/div>\r\n
\r\n \r\n \r\n Sivas Kongresi Sonu\u00e7lar\u0131 <\/a>\r\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n\r\n