Kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Mondros m\u00fctarekesinden sonra Anadolu da iyi ve k\u00f6t\u00fc niyetli olarak farkl\u0131 bir\u00e7ok cemiyet kurulmu\u015ftur. Bu cemiyetin kimileri yurdumuz ad\u0131na faydal\u0131 olurken kimileri de yurdumuza zarar vermek amac\u0131yla kurulmu\u015ftur. Ancak genel ba\u015fl\u0131k ad\u0131 alt\u0131nda a\u00e7\u0131klayacak olursak yararl\u0131 ve zararl\u0131 cemiyetler olarak iki gruba ayr\u0131l\u0131rlar. Zararl\u0131 cemiyetler ise yurdumuza zarar vermek i\u00e7i kurulmas\u0131 yetmezken birde kendi aras\u0131nda az\u0131nl\u0131klar\u0131n kurdu\u011fu cemiyetler ve milli varl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fman cemiyetler olarak gruplara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
a) mavri mira cemiyeti:<\/strong><\/p>\n Yunanistan\u2019a izmir ve \u00e7evresi ile do\u011fu Trakyay\u0131 eklemek i\u00e7in kurulmu\u015ftur. Tek ama\u00e7lar\u0131 yeni bizans\u0131 kurmakt\u0131.<\/p>\n \u0130stanbul rum patriknamesince patrik ba\u015fkan\u0131n\u0131n onay\u0131yla kurulmu\u015ftur.<\/p>\n Tamamen Yunanl\u0131lar\u0131n iste\u011fi ve s\u00f6ylediklerinin y\u00f6nledirilmesiyle kurulup devam ettirilmekteydi.<\/p>\n b) Pontus rum cemiyeti;<\/strong><\/p>\n Pontus rum cemiyeti ad\u0131na d\u0131\u015fardan da Rum halk\u0131 getirerek do\u011fu kara deniz de Pontus imparatorlu\u011funu yeniden kurmakt\u0131.<\/p>\n c) Etniki eterya cemiyeti;<\/strong><\/p>\n 1894 te yunan Rumlar\u0131 taraf\u0131ndan kurulan bu cemiyet Rumlar\u0131n \u015fimdiye kadar kurdu\u011fu t\u00fcm cemiyetlerden daha geni\u015f kapsaml\u0131 bir cemiyettir.<\/p>\n Rumlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm topraklar\u0131 Yunanistan\u2019a ba\u011flamay\u0131 hedeflemi\u015ftir.<\/p>\n \u00e7) Ta\u015fnak ve h\u0131n\u00e7ak cemiyeti;<\/strong><\/p>\n Bu cemiyetin amac\u0131 t\u00fcm Ermenileri ba\u011f\u0131ms\u0131z yapmak \u00fczere do\u011fu Anadolu ve \u00c7ukurova b\u00f6lgesini de hedeflerine eklemek. Ermeniler taraf\u0131ndan tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131z olmak amac\u0131yla kurulmu\u015ftur.<\/p>\n d) Alyans, israilit ve makabi cemiyeti;<\/strong><\/p>\n bu emiyet tamamen etraf\u0131ndaki zararl\u0131 cemiyetlerin deste\u011fini alabilmek i\u00e7in di\u011fer cemiyetlere maddi destek sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu cemiyetin amac\u0131 tamamen Ortado\u011fu da ba\u011f\u0131ms\u0131z Musevi cemiyeti kurmakt\u0131.<\/p>\n Sizlere t\u00fcm az\u0131nl\u0131k cemiyetlerinin ortak \u00f6zellikleri hakk\u0131nda bilgi verecek olursak,<\/p>\n T\u00fcm az\u0131nl\u0131k cemiyetlerinin tamamen ortak amac\u0131 Osmanl\u0131 devletini par\u00e7alamak ve kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z devletlerini kurmakt\u0131,<\/p>\n \u0130tilaf devletlerinin deste\u011fini alarak, itilaf devletlerinin i\u015fgallerine ortam haz\u0131rlamak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n a) K\u00fcrt teali cemiyeti;<\/strong><\/p>\n Do\u011fu Anadolu da ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrt devleti kurmay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015flard\u0131r. Wilson ilkelerine g\u00f6re hareket etmi\u015flerdir. Halk taraf\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fekilde destek alamam\u0131\u015flard\u0131r bunun en b\u00fcy\u00fck nedeni ise m\u00fcdafa-i hukuk cemiyetine kat\u0131lmay\u0131 reddetmeleridir.<\/p>\n b) sulh ve selameti Osmanl\u0131 cemiyeti;<\/strong><\/p>\n \u00fclkenin ayakta kalabilmesi ve d\u00fc\u015fmanlardan, i\u015fgallerden korunman\u0131n tek yolu padi\u015fah\u0131n emirlerine ba\u011fl\u0131 kalmak oldu\u011funu savunanlar\u0131n kurdu\u011fu cemiyettir.<\/p>\n c) h\u00fcrriyet ve itilaf f\u0131rkas\u0131;<\/strong><\/p>\n TBMM ye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan t\u00fcm cemiyetleri desteklemi\u015flerdir ve milli m\u00fccadele hareketine en sert darbeyi yapm\u0131\u015f cemiyet olarak bilinmektedir.<\/p>\n d)\u0130ngiliz muhipleri cemiyet;<\/p>\n Bu cemiyetin amac\u0131 Osmanl\u0131 devletinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmek ancak tamamen \u0130ngiliz manda y\u00f6netimi alt\u0131nda bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi ama\u00e7lam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n e) Wilson ilkeleri cemiyeti;<\/strong><\/p>\n Bu cemiyetin amac\u0131 \u00fclkedeki itilaf devletleri aras\u0131nda \u00fclkenin par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 engellemektir. 1919 da kurulmu\u015ftur.<\/p>\n T\u00fcrklerin kurdu\u011fu cemiyetlerin ortak \u00f6zellikleri;<\/p>\n T\u00fcm cemiyetler M\u00fcsl\u00fcman bireyler taraf\u0131ndan kurulmu\u015ftur.<\/p>\n H\u00fcrriyet ve itilaf f\u0131rkas\u0131yla hareket etmi\u015flerdir.<\/p>\n Saltanat ve hilafeti savunduklar\u0131 i\u00e7in tamamen saltanat ve hilafet yanl\u0131s\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n a) Milli kongre cemiyeti;<\/strong><\/p>\n \u0130stanbul b\u00f6lgesinde bulunan ayd\u0131n ki\u015filerce meydana gelen olaylardaki i\u015fgal haks\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 bas\u0131na yayma ve halka duyurmay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n b) \u0130zmir m\u00fcdafa-i hukuk-i Osmaniye cemiyeti;<\/strong><\/p>\n Mondros ate\u015fkes antla\u015fmas\u0131ndan sonra \u0130zmir ve \u00e7evresinin Yunanistan\u2019a ba\u011flanaca\u011f\u0131 s\u00f6ylentisine kar\u015f\u0131 olarak kurulmu\u015ftur.<\/p>\n c) Trakya pa\u015fa eli m\u00fcdafa-i huku cemiyeti;<\/strong><\/p>\n Mondros ate\u015fkes antla\u015fmas\u0131ndan sonra kurulmu\u015ftur. Bu cemiyetin amac\u0131 do\u011fu trakyan\u0131n yunanistana verilerek ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015fmas\u0131n\u0131 engellemekti. \u0130lk kurulan yararl\u0131 cemiyettir.<\/p>\n \u00e7) Reddi ilhak cemiyeti;<\/strong><\/p>\n Bu cemiyetin amac\u0131 yunan i\u015fgaline kar\u015f\u0131 silahl\u0131 direni\u015fi y\u00f6netmekti. As\u0131l ad\u0131 \u0130zmir m\u00fcdafai hukuk cemiyetidir. \u0130zmir i\u015fgalinden sonra ad\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n d) \u015eark vilayetleri m\u00fcdafai hukuk cemiyeti;<\/strong><\/p>\n Erzurum kongresinin toplanmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ve Erzurum kongresinin toplanmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fu Anadolu da Ermenilerin hakim olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fu Anadolu da bulunan Ermenilerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k i\u00e7in yapaca\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 engellemek amac\u0131yla kurulmu\u015ftur.<\/p>\n e) Kilikyal\u0131lar cemiyeti;<\/strong><\/p>\n Frans\u0131z i\u015fgallerini ve ermeni sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 engellemek amac\u0131yla kurulmu\u015ftur. Adana ve \u00e7evresini bu i\u015fgallerden korumay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n f) Trabzon m\u00fcdafai hukuk-i milliye cemiyeti;<\/strong><\/p>\n Bu cemiyetin \u00f6zellikle amac\u0131 Trabzon ve \u00e7evresinde bulunan halk\u0131n kand\u0131r\u0131l\u0131p Pontus Rum devletinin kurulmas\u0131n\u0131 engellemek. Bu ama\u00e7 do\u011frultusunda silahl\u0131 direni\u015fe destek verip yard\u0131m etmi\u015ftir. Daha sonra do\u011fu Anadolu m\u00fcdafai hukuk cemiyetine ge\u00e7i\u015f yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<\/span>B)T\u00dcRKLER\u0130N KURDU\u011eU ZARARLI CEM\u0130YETLER;<\/strong><\/span><\/h2>\n
<\/span>Yararl\u0131 cemiyetler:<\/strong><\/span><\/h3>\n
<\/span>M\u0130LL\u0130 CEM\u0130YETLER\u0130N ORTAK \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130;<\/strong><\/span><\/h2>\n
\n