Geli\u015fmi\u015f bat\u0131 \u00fclkelerinde eri\u015fkin nuf\u00fcsta %20-25 hipertansiyon prevelans\u0131 oldu\u011fu bildirilmektedir. Yine geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde bu hastalar\u0131n yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131ndan tan\u0131 konabildi\u011fi san\u0131lmaktad\u0131r. Siyah \u0131rkta ve kad\u0131nlarda daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fclmektedir.T\u00fcrkiye\u2019 de 1993 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, 4023 adet kan bas\u0131nc\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada diastolik kan bas\u0131nc\u0131 hastalar\u0131n %36 s\u0131nda 85mmHg ve sistolik kan bas\u0131nc\u0131 hastalar\u0131n %20 sinde 145 mmHg \u2018dan y\u00fcksek bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
1- Kan bas\u0131nc\u0131na g\u00f6re:<\/b><\/p>\n
2- Hedef organ hasar\u0131na g\u00f6re WHO s\u0131n\u0131flamas\u0131:<\/b><\/p>\n
* WHO evre 1<\/strong><\/p>\n -Kardiyovask\u00fcler organ de\u011fi\u015fiklikleri belirtisi olmayan hipertansiyon<\/p>\n * WHO evre 2<\/strong><\/p>\n – Hipertansiyon ile birlikte, * WHO evre 3<\/strong><\/p>\n -Hipertansiyon ile birlikte organ hasar\u0131 a- Primer hipertansiyon<\/strong>: Hipertansiyonlu olgular\u0131n %90 \u0131ndan fazlas\u0131nda, kan bas\u0131nc\u0131 y\u00fcksekli\u011finin alt\u0131nda belirgin bir hastal\u0131k yoktur. Asl\u0131nda burada kan bas\u0131nc\u0131 kontrol\u00fcn\u00fc bozan multifakt\u00f6riyel bir durum s\u00f6z konusudur. Hastalar\u0131n % 50 sinden fazlas\u0131nda aile \u00f6yk\u00fcs\u00fc mevcut olup, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda \u00e7o\u011funda ACE geninde defekt oldu\u011fu( 17. kromozomda ) g\u00f6sterilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca kardiyovask\u00fcler risk fakt\u00f6rleri ile ( sigara, beslenme, obezite…) istatistiksel bir ili\u015fkinin oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Primer hipertansiyonun kesin tan\u0131s\u0131 sekonder hipertansiyon tan\u0131s\u0131n\u0131n ekarte edilmesi ile konur.<\/p>\n b- Sekonder hipertansiyorn:<\/strong> Kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 y\u00fckselten bir \u00e7ok mekanizma vard\u0131r. Bu mekanizmalara pressure mekanizmalar denir. Bu mekanizmalar HT vakalar\u0131n\u0131n % 10 kadar\u0131nda bir nedene ba\u011fl\u0131d\u0131r. Neden ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kan bas\u0131nc\u0131 normale d\u00f6ner. Bu tansiyona sekonder HT diyoruz.<\/p>\n \u00d6nemli Ve Dikkat Edilmesi gerekenler<\/b>:Hipertansiyon, zaman\u0131nda ve yeterli \u00f6l\u00e7\u00fcde tedavi edilmedi\u011fi taktirde (%80 inden fazlas\u0131nda) kardiyovask\u00fcler komplikasyonlarla verenal yetmezlikle hastalar\u0131n kayb\u0131na neden oldu\u011fu gibi, hayattayken de k\u00f6rl\u00fck de dahil bir\u00e7ok soruna ve s\u0131k\u0131nt\u0131ya neden olan bir kalp-damar sistemi dengezili\u011fidir.<\/p>\n Ayn\u0131 zamanda \u00e7ok \u00e7e\u015fitli nedenlerle, \u00f6rne\u011fin hipertansiyonun ek sa\u011fl\u0131k problemlerine etkisi veya bu problemlerin hipertansiyona etkisiyle, her hastada o hastaya \u00f6zg\u00fc bir prognozu vard\u0131r. Bu nedenle sadece kan bas\u0131nc\u0131 y\u00fcksekli\u011fine g\u00f6re prognoz tayini yapmak do\u011fru de\u011fildir. \u00d6rne\u011fin, 40 ya\u015f\u0131nda ve hipertansiyon d\u0131\u015f\u0131nda risk fakt\u00f6r\u00fc olmayan ve kan bas\u0131nc\u0131 170\/105 mm civa olan bir erkek hastada normotansif bir ya\u015f\u0131t\u0131na g\u00f6re 2-3 misli artm\u0131\u015fken, 65 ya\u015f\u0131nda diabetli bir hastada kan bas\u0131nc\u0131 145\/90 mm civa iken ayn\u0131 kan bas\u0131nc\u0131ndaki 40 ya\u015f\u0131nda bir insandan 20 misli fazla kardiyovask\u00fcler risk vard\u0131r. Bu nedenle art\u0131k tedavilerde ve se\u00e7ilen stratejilerde hasta \u00f6zellikleri ve buna ba\u011fl\u0131 prognostik de\u011ferlendirmeler olduk\u00e7a \u00f6nemli bir hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n Hipertansiyon \u00e7o\u011fu zaman belirti vermez. Bu sebeple dikkatli olmakta ve belli aral\u0131klarla \u00f6l\u00e7\u00fcm yapt\u0131rmakta fayda vard\u0131r. \u00d6zellikle ailesinde hipertansiyon hikayesi olanlar, 40 ya\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcndekiler, \u015fi\u015fman ki\u015filer, \u015feker hastalar\u0131 ve gebelerin daha s\u0131k aral\u0131klarla \u00f6l\u00e7\u00fcm yapt\u0131rmalar\u0131 \u00e7ok faydal\u0131 olur. \u0130stirahatte hemodinamik de\u011fi\u015fiklikler: Kalp debisi periferik diren\u00e7 KB’\u0131 saptayan iki etmendir. Birbirine g\u00f6re ayarlan\u0131r. \u00d6rne\u011fin kalp debisi y\u00fcksekse,k\u0131sa s\u00fcre sonra periferik diren\u00e7 d\u00fc\u015fer ve KB sabit tutulur. Labil HT’da kalp debisi y\u00fcksek , periferik diren\u00e7 normal bulunur. Yerle\u015fmi\u015f HT’da normal debi-y\u00fcksek diren\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n Stres ve egzersizde hemodinamik de\u011fi\u015fiklikler: Bir dola\u015f\u0131m sisteminin yeterlili\u011fi ve normal olu\u015fu stressler ve egzersize verdi\u011fi cevaplarla daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131r. Bu y\u00f6nden de HT’lu ve normal kimseler aras\u0131nda farklar bulunmu\u015ftur. Stress kar\u015f\u0131s\u0131nda her iki grupta da KB y\u00fcksektir. Ancak normal ki\u015filerde y\u00fckseli\u015f, kalp debisinden kaynaklan\u0131r. HT hastalar\u0131nda total periferik diren\u00e7 art\u0131\u015f\u0131ndan do\u011far. Egzersize HT hastalar\u0131n\u0131n cevab\u0131 normaller gibidir. Kalp debisi oksijen sarfiyat\u0131yla artar, periferik diren\u00e7 d\u00fc\u015fer. Ancak bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f hi\u00e7bir zaman normal d\u00fczeye kadar olmaz ve KB y\u00fcksekte kal\u0131r. HT’lu hastalarda stress ve egzersize kar\u015f\u0131 damar direncini y\u00fckseltme y\u00f6n\u00fcnde cevap olu\u015fur.<\/p>\n Periferikdirenci v\u00fccutta<\/p>\n a)Kan\u0131n vizkozitesi<\/p>\n b)Damarlar\u0131n \u00f6zellikle diren\u00e7 damarlar\u0131n\u0131n \u00e7ap\u0131 belirler.<\/p>\n <\/p>\n Tedavide ama\u00e7 gen\u00e7, orta ya\u015fl\u0131 ve D. Mellitus\u2019lu hastalarda optimal veya normal kan bas\u0131nc\u0131 de\u011ferlerini, ya\u015fl\u0131 hastalarda ise arteriyal kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 en az\u0131ndan y\u00fcksek normal kan bas\u0131nc\u0131 de\u011ferlerini( 140\/90mmHg n\u0131n alt\u0131na) indirilmesini sa\u011flamakt\u0131r. Sekonder hipertansiyonu olan olgularda kan bas\u0131n\u0131c\u0131n\u0131n kontrol\u00fc ile birlikte etyolojiye y\u00f6nelik tedavi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Esas nedenin tedavisi ile hastalar tekrar normotansif olabilirler. Primer y\u00fcksek tansiyonun tedavisinde genel \u00f6nlemlerin yan\u0131s\u0131ra ila\u00e7 tedavisi uygulan\u0131r.<\/p>\n Genel tedavi stratejisi<\/b><\/p>\n \u2022 Genel risk profili de\u011ferlendirilmelidir. Hasta d\u00fc\u015f\u00fck, orta, y\u00fcksek veya \u00e7ok y\u00fcksek risk grubunda m\u0131? – Hipertansiyon ve di\u011fer risk fakt\u00f6rlerinin veya hastal\u0131klar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda hemen ila\u00e7 tedavisine ba\u015flanmal\u0131d\u0131r.(y\u00fcksek ve \u00e7ok y\u00fcksek risk gruplar\u0131)<\/p>\n – \u0130la\u00e7 tedavisine ba\u015flamadan \u00f6nce kan bas\u0131nc\u0131 ve di\u011fer risk fakt\u00f6rleri bir ka\u00e7 hafta boyunca izlenmelidir. ( Orta risk grubu)<\/p>\n – \u0130la\u00e7 tedavisine ba\u015flay\u0131p ba\u015flamamaya karar vermeden \u00f6nce, hastay\u0131 olduk\u00e7a uzun bir s\u00fcre izlenmelidir. 1-Farmokolojik tedavi:\u00a0<\/b><\/p>\n – \u0130la\u00e7 tedavisinde ama\u00e7 hastan\u0131n kan bas\u0131nc\u0131n\u0131n optimal d\u00fczeye getirilmesi, hayat kalitesinin iyile\u015ftirilmesi, \u015fikayetlerinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve hipertansiyonun komplikasyonlar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesidir.<\/p>\n – Tedavinin ba\u015flang\u0131c\u0131nda ila\u00e7lar d\u00fc\u015f\u00fck dozda kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yan etkilerin azalt\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla belirli bir ilac\u0131n mevcut olan en d\u00fc\u015f\u00fck dozu ile tedaviye ba\u015flan\u0131r. Bir ilac\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck dozuna ra\u011fmen iyi bir yan\u0131t al\u0131nm\u0131\u015f, ancak kan bas\u0131nc\u0131 kontrol\u00fc hala yeterli d\u00fczeyde de\u011filse, iyi tolere edilmesi o ilac\u0131n dozu artt\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n – Yan etkileri en aza indirirken hipotansif etkiye en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in uygun ila\u00e7 kombinasyonlar\u0131 kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130lk ilac\u0131n dozunu art\u0131rmaktansa d\u00fc\u015f\u00fck dozda ikinci bir ila\u00e7 eklenmesi \u00e7o\u011funlukla tercih edilmelidir. Bu, hem ilk hem de ikinici ilac\u0131n yan etki g\u00f6r\u00fcl\u00fcme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 az olan d\u00fc\u015f\u00fck doz aral\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131m\u0131na olanak tan\u0131r. Bu nedenle, giderek daha \u00e7ok kullan\u0131lan, sabit d\u00fc\u015f\u00fck dozlu kombinasyonlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 yarar sa\u011flayabilir.<\/p>\n – Kullan\u0131lan ilk ilaca kar\u015f\u0131 \u00e7ok az yan\u0131t al\u0131n\u0131yorsa yada ila\u00e7 iyi tolere edilemiyorsa, ilk ilac\u0131n dozunu art\u0131rmadan yada ikinci bir ila\u00e7 eklemeden \u00f6nce hemen tamamen farkl\u0131 bir ila\u00e7 s\u0131n\u0131f\u0131na ge\u00e7ilmelidir.<\/p>\n – G\u00fcnde tek dozla 24 saat etkinlik sa\u011flayan uzun etkili ila\u00e7lar kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr ila\u00e7lar\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yararlar aras\u0131nda tedaviye uyumu art\u0131rmak ve daha d\u00fczg\u00fcn, daha tutarl\u0131 kan bas\u0131nc\u0131 kontrol\u00fcn\u00fcn sonucu olarak kan bas\u0131nc\u0131ndaki de\u011fi\u015fkenli\u011fi azaltmak say\u0131labilir. Bu, \u00f6nemli kardiyovask\u00fcler olaylar\u0131n geli\u015fme riskine ve hedef organ hasar\u0131 geli\u015fimine kar\u015f\u0131 daha b\u00fcy\u00fck bir koruma sa\u011flayabilir.<\/p>\n 1)Di\u00fcretikler: V\u00fccut sodyumunun azalmas\u0131na yani natri\u00fcrezi sa\u011flarlar. a)Betablokerler:Kalp debisini azalt\u0131rlar, renin sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 bask\u0131larlar, noradrenalin sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 azalt\u0131rlar, vazomotor tonusu azalt\u0131rlar, plasma hacmini azalt\u0131rlar yani vazodilatasyona sebep olurlar.<\/p>\n b)Alfa Resept\u00f6r Blokerleri:Hem arteryel hem de ven\u00f6z dilatasyona yol a\u00e7arlar.<\/p>\n c)Santral Etkili Sempatikolitikler:Santral sinir sistemindeki kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc resept\u00f6rleri stim\u00fcle ederek kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrler.<\/p>\n 3)Arteryel Vazodilat\u00f6rler:Damar d\u00fcz kas\u0131na do\u011frudan etkiyerek kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrler.<\/p>\n 4)Kalsiyum Antagonistleri:Periferik damar direncini azalt\u0131c\u0131 etkisi ve anti-aterojenik etki potansiyelleri vard\u0131r.<\/p>\n 5)ACE \u0130nhibit\u00f6rleri:Anjiotensin-1’i \u00e7ok kuvvetli bir vazopressor etken olan anjiotensin-2’ye \u00e7eviren anjiotensin converting enzimini (ACE)inhibe eder. Bu yolla periferik damar direncini azalt\u0131r, sempatik aktivasyonu azalt\u0131r, su ve tuz tutulumunda azalmaya sebep olur.<\/p>\n 6)Anjiotensin II Resept\u00f6r Antagonistleri:Anjiotensin tip 1 blokaj\u0131d\u0131r.<\/p>\n Ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesidir. Hasta i\u00e7in risk olu\u015fturan risk fakt\u00f6rlerinin modifikasyonudur.Tek ba\u015f\u0131na hipertansiyonu kontrol edebilece\u011fi gibi ila\u00e7 gereken durumlarda da , ila\u00e7 dozunun azalt\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flar.<\/p>\n * Sigaran\u0131n B\u0131rak\u0131lmas\u0131: En \u00e7ok kardiovask\u00fcler hastal\u0131\u011fa neden olan fakt\u00f6rd\u00fcr. Ateroskleroza neden olur. Ayr\u0131ca antihipertansif ila\u00e7lar\u0131n etkinli\u011fini de azalt\u0131r.<\/p>\n * Alkol kullan\u0131m\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131:Fazla alkol al\u0131m\u0131da antihipertansif ila\u00e7lar\u0131n etkinli\u011fini azalt\u0131r ve stroke riskini artt\u0131r\u0131r. G\u00fcnl\u00fck alkol al\u0131m\u0131n\u0131n 30 gram\u0131n alt\u0131na indirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n * Kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 y\u00fckseltecek ila\u00e7 ve maddelerin kesilmesi: Kafein al\u0131m\u0131n\u0131n g\u00fcnde 2 fincan kahve ya da 3-4 fincan \u00e7ayla s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulmas\u0131 gerekir. Ayr\u0131ca fiziksel aktivite yapmadan \u00f6ncede al\u0131nmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n * Emosyonel streslerin eliminasyonu veya azalt\u0131lmas\u0131:Gev\u015feme tekniklerinin \u00f6\u011fretilmesi(Yoga, Body Awareness, Meditasyon, Biofeedback…)<\/p>\n * Fazla kilolar\u0131n verilmesi: \u0130la\u00e7lar\u0131n etkinli\u011fi artar, Diabet ve y\u00fcksek kolesterol riskini azalt\u0131r.<\/p>\n * Tuz al\u0131m\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131: G\u00fcnl\u00fck en fazla 6 gram olacak \u015fekilde ayarlanmas\u0131.<\/p>\n * Ki\u015fiye \u00f6zel uygun diyet program\u0131: Hipertansiyon kalp hastal\u0131klar\u0131 i\u00e7in risk fakt\u00f6r\u00fc olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7in kalp koruyucu diyetler \u00f6nerilmektedir. Bu diyetlerde sebze meyveden zengin, az ya\u011fl\u0131 yiyecekler tercih edilir. Orta derecede protein i\u00e7eren, kalsiyum, potasyum ve magnezyumdan zengin, en fazla 6 gr tuz i\u00e7eren diyetlerdir.<\/p>\n * D\u00fczenli ve yeterli egzersiz.<\/p>\n
\n– Sol ventrik\u00fcl hipertrofisi
\n– Yap\u0131sal vask\u00fcler de\u011fi\u015fikler<\/p>\n
\n-Sol ventrik\u00fcl yetersizli\u011fi
\n-inme
\n– Hipertansif ensefalopati
\n– Azalm\u0131\u015f b\u00f6brek fonksiyonu<\/p>\n<\/span>HiperTansiyon \u00c7e\u015fitleri<\/b><\/span><\/h2>\n
<\/span>Hipertansiyonun belirtileri<\/span><\/h2>\n
\nZaman zaman ense k\u00f6k\u00fcnde \u015fiddetli zonklay\u0131c\u0131 tarzda ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, bulant\u0131 kusma, burun kanamas\u0131, uyu\u015fukluk, yorgunluk, endi\u015fe, tatl\u0131ya d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck, kulak \u00e7\u0131nlamas\u0131, bulan\u0131k g\u00f6rme, fazla idrar \u00e7\u0131karma gibi belirtiler hipertansiyon belirtisi olabilir.<\/p>\n<\/span>Hipertansiyonda Hemodinamik De\u011fi\u015fiklikler:<\/span><\/h3>\n
<\/span>H\u0130PERTANS\u0130YON TEDAV\u0130S\u0130<\/b><\/span><\/h2>\n
\n\u2022 Hasta ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde a\u015fa\u011f\u0131daki yakla\u015f\u0131mlara karar verilir:<\/p>\n
\nTedaviyi farmakolojik ve nonfarmakolojik olmak \u00fczere ikiye ay\u0131r\u0131yoruz.<\/p>\n<\/span>H\u0131pertansiyon Tedavisinde Kullan\u0131lan \u0130la\u00e7lar:\u00a0<\/b><\/span><\/h3>\n
\n2)Sempatikolitikler:<\/p>\n<\/span>2-Nonfarmakolojik Tedavi:\u00a0<\/b><\/span><\/h3>\n