Akciğerlerde oluşan iltihaplanma sonucu ortaya çıkan zatürre hastalığı tedbir alınmadığı takdirde ölüm riski taşıyor. Peki zatürre nedir? Zatürreden korunma yöntemleri nelerdir? Zatürre nasıl tedavi edilir?
Zatürre (Pnömoni) Nedir?
Pnömoni halk arasındaki bilinen tabiriyle zatürre; kısaca akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Bakteriler başta olmak üzere çeşitli mikroorganizmalara bağlı olarak meydana gelir. Bazı zatürre türlerinde hasta kişiden sağlam kişilere doğrudan bulaşma riski vardır. Ama hastalık çoğunlukla, hastanın kendi ağız, boğaz veya sindirim kanalında bulunan mikropların akciğere ulaşmasıyla meydana gelmektedir. Normal durumda hastalığa neden olmayan bu mikroplar, vücut savunması zayıf düşmüş kişilerde zatürre oluşturur. Dolayısıyla zatürrenin oluşmasında bulaşmadan çok, kişinin vücut direncini kıran risk faktörleri rol oynar.
Havaların bir soğuyup bir ısındığı bu günlerde hasta olmak için çok uygun bir ortam mevcut. Soğuk kış havalarını etkisinin tamamen ortadan kalmadığı mevsim geçişi diye nitelendirilen bu havalarda güneşe aldanarak çok kolay hasta olmak mümkün. Soğuk algınlığı, grip, solunum yolu enfeksiyonu ve daha nicesi… Bu hastalıklar arasında öyle bir hastalık var ki her yıl dünya üzerinde enfeksiyona bağlı ölümlerde birinci sırada yer alıyor: zatürre. Peki zatürre nedir? Tıbbi ismi pnömoni olan hastalık akciğer dokusunun enfeksiyonlanması sonucu oluşuyor. Zatürre genellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarının tedavi edilmemesi ve ilerleyerek akciğere bulaşması sonucu oluşuyor. Birçok bakteri zatürreye yol açabiliyor.
Zatürre bulaşıcı mı? Zatürre hastalığı bulaşıcı bir hastalıktır. Hastadan yayılan mikroorganizmaların direk solunması ile bulaşabilir. Fakat vücuda giren her zatürre etkeni hasta etmez. Bağışıklık sisteminin güçlü olması bu noktada çok önemlidir. Bağışıklığı güçlendirmek için beslenme, spor ve temizlik anlayışı çok önemli iken en önemli bağışıklık kaynağı ise aşıdır. Hastalıktan korunmanın en önemli yolu aşı yaptırmaktır. Zatürre aşısı Sağlık Bakanlığı tarafından Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamında 2 yaşından itibaren yapılmaktadır. Enfeksiyona yatkın kişilerde ve 65 yaş üzerinde ise tam koruma için aşı sıklaşlaştırılmalıdır. Var olan bir hastalığınız bağışıklık sisteminizi zayıflatabilir. Bu durumla ilgili bilgiyi doktorunuz size verecek ve uygun bir aşılama takvimi Çıkaracaktır.
Zatürreye sebep olan nedenler nelerdir?
Zatürre doğrudan bakteri kaynaklı bir hastalık olduğu için vücudun bakteri kapabileceği hemen her şey hastalığa neden olabilir. İltihaplanmaya virüs, bakteri veya mantar gibi mikroorganizmalar neden olur. Zatürreye yol açan otuzun üzerinde mikroorganizma bilinmektedir. Hastalığı taşıyan biriyle yakın temas en önemli etkenlerden biridir. Zatürre bulaşıcı bir hastalıktır. Bulaşan bakteri üst solunum yolunda ve civarında yerleşerek hızla çoğalır. Kalabalık ve kapalı alanlar, zatürrenin oluşmasına zemin hazırlar. Bunlar dışında zatürre oluşumuna sebep olan diğer etkenler ise; yaşın ilerlemiş olması, aşırı sigara kullanımı, kronik hastalıklar, alkol kullanımı, kap hastalığı, bağışıklığı düşürücü ilaçların kullanımı ve kemoterapi zatürreye yakalanmayı kolay hale getirir.
Zatürre Belirtileri Nedir?
Zatürre hastalarında 39-40 dereceye varan ateş, koyu balgam çıkarma, titreme, öksürük ve yorgunluk gibi sorunlar görülür. Akciğerin iltihaplanması sonucunda savunma mekanizması solunum yollarını açık tutabilmek için balgam üretir. Zatürrenin belirtileri aslında zatürre türüne göre değişiklik gösterebilir. Bazı zatürre türlerinde sinsi belirtiler olabilir, zatürrenin en sık karşılaşılan belirtileri;
- Titreme ve İştahta azalma
- Sarı veya yeşil renkte balgam çıkartmak
- Pas renginde olan koyu kırmızımsı kıvamlı balgam
- Göğüs ağrısı, Boğaz ağrısı, Kemik ağrısı
- Kuru ve hırıltılı öksürük
- Soluk alındığı zaman sırta çivi batırılıyormuşçasına duyulan ağrı hissi
- Şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, bayılacak gibi olma
- Şiddetli bir titreme sonrasında ateş yükselmesi
- Şuur kaybı, dalgınlık, algılama bozuklukları
- Yorgunluk, halsizlik
- Önde meme bölgesi ve arkada ise kürek kemiğinin ucunda duyulan ağrı
- Solunum hareketleri ve öksürüğe bağlı olarak şiddetlenen göğüs ağrısı
- Dudaklarda oluşan uçuklar
- Aşırı susama, Hızlı solunum
- Yüzde şişme, Kuru ve beyaz dil
- Dudaklarda mavileşme
- Miktarı azalmış ve bekletildiğinde açık renk tortu bırakan idrar
- Koma
Zatürre tehlikeli bir hastalıktır. Hayati organlarımızdan biri olan akciğeri etkiliyor. İlerleyen zatürre vakalarında akciğer büyük oranda zarar görmüş oluyor. Buna karşın hastalık erken teşhis edildiğinde tam iyileşme sağlanabiliyor. Bu yüzden hastalık belirtileri göz ardı edilmeyip doktora başvurmak ihmal edilmemelidir. Peki zatürre belirtileri nedir? Öncelikle zatürre bir enfeksiyon hastalığı olduğu için diğer enfeksiyon hastalıklarında olan yüksek ateş, terleme, titreme, halsizlik, baş ağrısı, dalgınlık, uykuya eğilim gibi belirtiler zatürrede de mevcuttur. Zatürreyi diğer enfeksiyon hastalıklarında ayıran ise enfeksiyon nefes darlığı, göğüs ağrısı, şiddetli öksürük, koyu balgam ve nefes almada güçlük gibi belirtilerdir. İnternette birçok kadın sitesi zatürre belirtileri ile ilgili size yardımcı olabilir belki ama bu şikayetler çok geneldir. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, öksürük, ateş gibi durumlar birçok farklı hastalıkta görülmektedir. Bu yüzden kesin tanıyı doktorunuz yaptığı testler sonrasında koymalıdır.
Zatürre Tedavisi
Zatürre tedavisi erken dönemlerde oldukça basittir. Antibiyotik tedavisi ile hasta kendi evinde iyileşebilir. Bu yüzden erken teşhis büyük önem taşımaktadır. Bağışıklık sistemi güçlü kişilerde hafif bir grip gibi atlatılabilir. Eğer akciğerdeki enfeksiyon ilerlemiş ise hasta hastaneye yatırılabilir. Doktor kontrolünde antibiyotik tedavisine ve akciğerin durumuna göre solunum desteği verilir. Ağızdan beslenemeyecek durumdaki hastalara besin sondası takılır ve serum bağlanır. Zatürre kaç günde tedavi edilir? sorusunun cevabı ise tamamen hastalığın ilerleme derecesine ve hastanın durumuna bağlıdır.