Öznel ve Nesnel Anlatım Nedir? Kısaca Örnek Cümleler
Öznel Anlatım (Öznellik) Cümleleri
Söyleyenin yorumunu içeren, kişiden kişiye farklılık gösteren cümlelerdir. Söyleyenin kendi duygu ve düşüncelerini içerir. Aşağıdaki cümlelerde söyleyenin kendi duygu ve düşüncelerini içeren ifadeler yer almaktadır ve öznel cümlelere örnektir.
Örnek Öznel Cümleler
* Öykülerin anlatımında bir kuruluk, bir tekdüzelik göze çarpıyor.
* Arı bir Türkçe’yi konusu ne olursa olsun başarıyla kullanıyor.
* O güzelim ovalar giderek çoraklaşıyor.
* Üstün bir sanat değeri olan bu yapıt, yıllardır özlemini çektiğimiz gerçek anlamda bir müzikal.
* Baş oyuncu kendine özgü tekniğiyle zor olan bu rolde ustalığını kanıtlıyor.
* Dekorlar seyirciyi o günün ortamına götürerek oyunun etkisini büyük ölçüde arttırıyor.
* Sonbahar bu yıl bana her zamankinden daha yakın geliyor.
* Adalar Denizi’nin bol yıldızlı gecelerinin tadına varamadan sonbahar geliverdi.
* En beğenilen edebiyat türü romandır.
* Şiir diğer yazı türlerine göre okuyucuyu daha çok etkiler.
* Dünyanın en güzel üzümü Manisa’da yetişir.
* Ahmet Haşim’in “Sonbahar” şiirindeki kişileştirme de çok ilgi çekicidir.
* Türkiye’nin en güzel kıyıları Ege kıyılarıdır.
Nesnel Anlatım (Nesnellik) Cümleleri
Doğruluğu ya da yanlışlığı kişiden kişiye değişmeyen, kanıtlanabilir bir bilgi özelliği taşıyan ve söyleyenin yorumunu içermeyen cümlelerdeki anlatım biçimidir.
Örnek Nesnel Cümleler
* Oyundaki olaylar üç bin kişilik bir kasabada bir çiftlikte geçiyor.
* Kentlere göç edenlerin sayısı yıldan yıla artmaktadır.
* Sanatçıların iki bölümden oluşan bu eseri yarın da bu salonda seslendirecekler.
* Şairin ikinci baskısı yapılan bu kitabında elli iki şair yer alıyor.
* Faruk Nafiz’in “Han Duvarları”nda birçok kez kişileştirmeye başvurduğu görülmektedir.
* Yunus Emre’nin bu şiirinde bulutun gizli gizli ağlamasından söz edilerek buluta insan niteliği verilmektedir.
* Romanda anlatılanlar Kurtuluş Savaşı yıllarında geçiyor.
* Halk edebiyatında genellikle yarım kafiye kullanılır.
* Tevfik Fikret’in eserleri arasında roman yoktur.
UYARI: Kişisel duyguları içeren yargılar öznel, içermeyen yargılar ise nesneldir. Nesnel ifadelerde kesinlik vardır. Öznel yargılarda ise kesinlik yoktur.
ÖRNEK SORU
(I) Dünyanın en güzel, en lezzetli inciri Türkiye’de yetişir. (II) Yıllık üretim 185 bin ton civarındadır. (III) Kalkınabilmemiz için bu üretimi daha da arttırmalıyız. (IV) Öteden beri dışa sattığımız mallar arasında incir önemli bir yer tutar. (V) Bu da incirlerimizin dış ülkelerde nasıl arandığını gösterir.
Bu paragrafı oluşturan cümlelerden hangileri, ötekilere göre daha kesin bir biçimde ve kolaylıkla kanıtlanabilir yargılar içermektedir?
A) I. ve V. B) I. ve IV. C) I. ve III. D) II. ve V. E) II. ve IV.
ÇÖZÜM
“Yıllık üretim 185 ton civarındadır.” ve “Öteden beri dışa sattığımız mallar arasında incir önemli bir yer tutar.” cümleleri diğerlerine göre daha kesin bir biçimde ve kolaylıkla kanıtlanabilir yargılar içermektedir. Doğru Cevap: E şıkkı